robotics

70 χρονια «Ρομποτικοι Κανονες»

vinieta-featureΤον Μάρτιο του ’12 έκλεισαν 70 χρόνια από τότε που, ένας από τους μεγαλύτερους συγγραφείς Ε.Φ., ο Ισαάκ Ασίμωφ διατύπωσε τους περίφημους 3 Νόμους της Ρομποτικής.

Βρισκόμαστε στο 1940 και τα ρομπότ ανήκουν ακόμη στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας (Ε.Φ.). Μάλιστα, η στερεοτυπική εικόνα ενός ρομπότ παραμένει ως τότε εκείνη του τέρατος που στρέφεται εναντίον του δημιουργού του. Στερεότυπο, για το οποίο ευθύνεται το περίφημο μυθιστόρημα της Μέρι Σέλεϊ, Φρανκενστάιν. Ο παραδοσιακά οπτιμιστής Ασίμωφ ενοχλείται ιδιαίτερα από την πάγια εικόνα του «κακού ρομπότ» και δημιουργεί μία σειρά διηγημάτων όπου το ρομπότ παύει να αποτελεί τη χαλασμένη μηχανή που επιτίθεται στο κατασκευαστή της, αλλά αναπόσπαστο μέρος της ανθρώπινης κοινωνίας.

Ο Ασίμωφ εισάγει την ιδέα του ποζιτρονικού εγκεφάλου, μέσω του οποίου τα ρομπότ αποκτούν, πάρα από λογική, και συναίσθηση. Είναι δε απολύτως προσαρμοσμένα στον κόσμο των ανθρώπων. Όπως εξηγεί ο ίδιος το 1964

«(…) μία από τις στάνταρ πλοκές στην Ε.Φ. ήθελε τα ρομπότ να κατασκευάζονται και καταστρέφονται από το σχεδιαστή τους. Η γνώση κρύβει κινδύνους. Πράγματι. Όμως η απάντηση είναι η υποχώρηση της γνώσης; Ή η ίδια η γνώση να χρησιμοποιηθεί ως φραγμός απέναντι στους κινδύνους που επιφέρει; Λαμβάνοντας αυτά υπόψη, ξεκίνησα το 1940 να γράφω μία εναλλακτικής φιλοσοφίας σειρά ιστοριών με ρομπότ. Ποτέ μα ποτέ, δικό μου ρομπότ στράφηκε εναντίον του δημιουργού του από ηλιθιότητα και χωρίς λόγο».

Στο διήγημα «Φαύλος Κύκλος» (Runaround), ο Ασίμωφ χρησιμοποιεί την παραχθείσα γνώση για να διατυπώσει τους τρεις θεμελιώδεις κανόνες της ρομποτικής, οι οποίοι πρακτικά αποκλείουν τη σύγκρουση ανθρώπου-κατασκευής, προστατεύοντας κατ’ αρχήν τον άνθρωπο, αλλά και εξασφαλίζοντας την αυτοσυντήρηση του ρομπότ. Ο «Φαύλος Κύκλος» θα δημοσιευτεί στο τεύχος Μαρτίου 1942 του περιοδικού E.Φ. Astounding Science Fiction. Πάνω σε αυτό το μοτίβο, ο Ρώσος συγγραφέας, θα συνεχίσει να γράφει διηγήματα για τέσσερις δεκαετίες.

Ο Ασίμωφ συγκέντρωσε όλα τα διηγήματα, για να συνθέσει το περίφημο βιβλίο «Εγώ, το Ρομπότ» (I, Robot) το 1960. Το βιβλίο έχει τη μορφή αφήγησης  ρεπόρτερ που καταγράφει τη ζωή της Δρ. Σούζαν Κάλβιν (φανταστικός χαρακτήρας), ειδικής στην ψυχολογία των ρομπότ.  Το «Εγώ, το Ρομπότ» περιλαμβάνει τα: Ρόμπυ (Robbie), Φαύλος κύκλος (Runaround), Λογική (Reason), Ασκήσεις ακριβείας (Catch that Rabbit), Ψεύτη! (Liar!), Το μικρό χαμένο ρομπότ (Little Lost Robot), Η φάρσα (Escape!), Ενδείξεις (Evidence) και Η αποφευκτή σύγκρουση (The Evitable Conflict). Η σειρά συμπληρώθηκε ως το 1990 με τέσσερα ακόμη βιβλία, τα The Rest of the Robots, The Complete Robot, Robot Dreams και Robot Visions.

Τρεις Νόμοι της Ρομποτικής

  1. Το ρομπότ δε θα κάνει κακό σε άνθρωπο (ούτε με την αδράνειά του θα επιτρέψει να βλαφτεί ανθρώπινο όν)*
  2. Το ρομπότ πρέπει να υπακούει τις διαταγές που του δίνουν οι άνθρωποι, εκτός αν αυτές οι διαταγές έρχονται σε αντίθεση με τον πρώτο νόμο
  3. Το ρομπότ οφείλει να προστατεύει την ύπαρξή του, εφόσον αυτό δεν συγκρούεται με τον πρώτο και τον δεύτερο νόμο

Οι Νόμοι της Ρομποτικής θεωρούνται ευρύτερα αποδεκτοί από την επιστημονική κοινότητα και διδάσκονται στα πανεπιστήμια. Έχουν επίσης αποτελέσει τη βάση για πολλά ακόμη βιβλία και ταινίες Ε.Φ., άλλων δημιουργών.  Για παράδειγμα το 1974, ο Λιούμπεν Ντίλοφ, στο βιβλίο του «Το ταξίδι του Ίκαρου» εισάγει και έναν τέταρτο νόμο που ορίζει ότι «Ένα ρομπότ οφείλει να εμφανίζει την ταυτότητά του ως ρομπότ, σε κάθε περίπτωση». Τέλος, ένας πέμπτος νόμος συμπληρώθηκε από τον Νικόλα Κεσαρόφσκι στο διήγημά του «Ο 5ος Νόμος της Ρομποτικής», σύμφωνα με τον οποίο «Ένα ρομπότ πρέπει να γνωρίζει ότι είναι ρομπότ».

* εντός παρένθεσης, ο λεγόμενος «μηδενικός νόμος», που συμπληρώθηκε αργότερα από τον ίδιο τον Ασίμωφ.

Η γνωστή ταινία I, Robot, του 2004, δεν αποτελεί μεταφορά του ομόνυμου βιβλίο, αλλά βασίζεται σεναριακά στο διήγημα «Το μικρό χαμένο ρομπότ«

ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΟΥ

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s