[1968] in focus

Το 1968 αποτελεί χρονιά-σταθμό για το μέλλον των υπολογιστών. Μόλις ένα χρόνο πριν μπουν τα θεμέλια του ARPANET που θα οδηγήσει στη δημιουργία του Διαδικτύου και θα ενώσει στις ημέρες μας όλον τον κόσμο μέσα από τους προσωπικούς υπολογιστές, παρουσιάζεται στην πιο σημαντική ίσως επίδειξη όλων των εποχών, το πρώτο μοντέλο σύγχρονης χρήσης, επικοινωνίας και δικτυωμένης συνεργασίας.

motherofalldemos
Το πρωτοποριακό σύστημα εισόδου του NLS, με πληκτρολόγιο, ποντίκι και pad.

Αναμφίβολα το πιο σημαντικό γεγονός του 1968 είναι η λεγόμενη  Μητέρα όλων των Επιδείξεων (Mother of all Demos) του Ντάγκλας Ένγκελμπαρτ. Ο εφευρέτης του ποντικιού, το Δεκέμβρη του 1968 παρουσίασε σε κοινό 1.000 επιστημόνων το πρωτότυπο σύστημα NLS (oN-Line System) με δεκάδες εφαρμογές, οι οποίες σήμερα θεωρούνται κοινός τόπος. Ανάμεσα σε αυτές το ποντίκι, η επεξεργασία κειμένου, το διαδραστικό περιβάλλον και η τηλεδιάσκεψη. Μπορεί το συνεργατικό μοντέλο όπως το οραματίστηκε ο Ένγκελμπαρτ (σ.σ. πέθανε προ λίγων ημερών, την 5η Ιουλίου 2013) δεν κατάφερε να επιβληθεί την επόμενη δεκαετία, καθώς οι κατασκευαστές στράφηκαν στο κλειστό μοντέλο και τον προσωπικό υπολογιστή. Όμως, η εξάπλωση του Internet -και ειδικά την πρώτη δεκαετία του 2000- επανέφερε στο προσκήνιο την αρχική φιλοσοφία του Αμερικανού εφευρέτη. Ίσως, αυτό που αποκαλούμε σήμερα cloud computing, να είχε υλοποιηθεί δέκα ή και παραπάνω χρόνια νωρίτερα.

Telefunken Rollkugel: Το πρώτο ποντίκι με μπίλια σε εμπορική μορφή.

Αν και ο Ένγκελμπαρτ είναι ο «πατέρας» του mouse, λίγους μήνες πριν τη ζωντανή επίδειξη της συσκευής, και συγκεκριμένα τον Οκτώβριο του 1968, η γερμανική Telefunken παρουσίασε πρώτη μία τελική υλοποίηση της ιδέας σε εμπορική εφαρμογή, με το όνομα Η “Rollkugel” (κυλιόμενη μπάλα) που ήταν και πιο κοντά στη σημερινή μορφή του mouse, καθώς διέθετε μπίλια αντί για ροδέλες. Το Rollkugel συνόδευε τη σειρά τερματικών Telefunken SIG-100. Ωστόσο η γερμανική εταιρεία δεν κατέθεσε ποτέ αίτηση ευρεσιτεχνίας, με αποτέλεσμα αυτή να πάει στο ποντίκι του Ένγκελμπαρτ.

Την ίδια χρονιά, η Sony παρουσιάζει στο Τόκυο τη νέα τεχνολογία Trinitron. Μία σημαντική τεχνολογία για τη βελτίωση της απόδοσης των έγχρωμων CRT οθονών, που θα χρησιμοποιηθεί και στα μόνιτορ των υπολογιστών. Τέλος, το 1968 θα αποδωθεί και η ευρεσιτεχνία για τη Δυναμική Μνήμη RAM (DRAM – Dynamic RAM), που έχει σχεδιαστεί ήδη από το 1966, αντικαθιστώντας την SRAM (Static RAM). Τα νέα τσιπ μνήμης είναι μικρότερα, δαπανούν λιγότερη ενέργεια και αποθηκεύουν περισσότερα δεδομένα. Πιο συγκεκριμένα στο κύκλωμα της DRAM κάθε bit δεδομένων απαιτεί ένα ζεύγος πυκνωτή-τρανζίστορ για να αποθηκευτεί και το μόνο που χρειάζεται είναι η περιοδική φόρτιση του πυκνωτή για να μη χαθεί η πληροφορία (εξ’ ου και ο χαρακτηρισμός “δυναμική“). Η χρήστη τους θα επεκταθεί κατά τη δεκαετία του ’70.

Ralph Baer's "Brown Box"
To «Καφέ Κουτί» του Ραλφ Μπάερ, από όπου θα προκύψει η πρώτη παιχνιδοκονσόλα της ιστορίας, το Magnavox Odyssey

Το 1968 είναι η χρονιά που θα γεννηθεί η παιχνιδοκονσόλα, με την ευρεσιτεχνία υπ’ αριθ. 3.728.480 που αποδίδεται τον Ιανουάριο στον Ραλφ Μπάερ, για  το λεγόμενο “Brown Box“. Μία πρωτότυπη ξύλινη συσκευή που κατασκεύασε ο Μπάερ με τους συνεργάτες του στην Sanders Associates, η οποία παρείχε δυνατότητα σε δύο χρήστες να παίξουν έναν αριθμό αποθηκευμένων στο σύστημα παιχνιδιών. Το «Καφέ Κουτί» ενσωμάτωνε τα περισσότερα συστατικά που συναντάμε σε μοντέρνες παιχνιδομηχανές: συλλογή παιχνιδιών, gamepad και light gun, και δυνατότητα multiplayer, ενώ λίγα χρόνια αργότερα θα μπει σε μαζική παραγωγή με τη μορφή του Magnavox Odyssey.

Μία ακόμη πρωτιά του 1968, αφορά στον προσωπικό υπολογιστή. Πρόκειται για το HP 9100A, το οποίο -με σημερινούς όρους- χαρακτηρίζεται ως desktop scientific calculator (επιτραπέζια επιστημονική αριθμομηχανή), που όμως η Ηewlett-Packard τον διαφήμισε ως τον πρώτο “personal computer“, μία δεκαετία πριν αυτός ο χαρακτηρισμός αποκτήσει τη σημασία που έχει σήμερα. Στο αλλο άκρο της κλίμακας, στα μεγάλα συστήματα, ο NCR Century 100, ο πρώτος υπολογιστής της σειράς Century είναι αντίστοιχα και ο πρώτος της ιστορίας, κατασκευασμένος με χρήση ολοκληρωμένων κυκλωμάτων (IC).

Σε ό,τι αφορά, τέλος, τα πρόσωπα και της εταιρείες του 1968, το Νοέμβριο θα γεννηθούν οι Τζέρι Γιάνγκ και Ράσμους Λέρντορφ, συνιδρυτής του Yahoo! και δημιουργός της γλώσσας PHP, αντίστοιχα. Δύο μέρες πριν το τέλος της χρονιάς, θα γεννηθεί ο Ινδοαμερικανός επιχειρηματίας Σαμπίρ Μπάτια, ο οποίος θα κατασκευάσει την υπηρεσία ηλεκτρονικού ταχυδρομείου Hotmail. Την ίδια χρονιά ξεκινά και η αυτοκρατορία της Intel στο χώρο των επεξεργαστών. Η εταιρεία που θα κατασκευάσει την πρώτη CPU (Intel 4004) το 1971, ιδρύεται στις 18 Ιουλίου από τους πρωτοπόρους στην κατασκευή ημιαγωγών Ρόμπερτ Νόις και Γκόρντον Μουρ. Τέλος, το 1968 είναι έτος ίδρυσης της σημαντικότατης ευρωπαϊκής εταιρείας κατασκευής υπολογιστών Amstrad, καθώς και της για χρόνια κυρίαρχης στην τεχνολογία των μόνιτορ, ιαπωνικής ΕΙΖΟ.

1968-vinieta

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

  • Trinitron [Απρίλιος]
  • Dynamic RAM [4 Ιουνίου]
  • Rollkugel (computer mouse) [Οκτώβριος]
  • «Mother of all Demos« [9 Δεκεμβρίου]

ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ

  • NCR Century 100 [Σεπτέμβριος]
  • ΗΡ 9100 (personal computer) [4 Οκτωβρίου]
  • Apollo Guidance Computer [21 Δεκεμβρίου]
  • DEC PDP-8/I (mini-computer)
  • Mitsubishi MELCOM81 (business computer)

ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

  • ALGOL 68 – Γλώσσα Προγραμματισμού

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ

ΠΡΟΣΩΠΑ

  • Jerry Yung – Yahoo! [6 Νοεμβρίου]
  • Rasmus Lerdorf – PHP [22 Νοεμβρίου]
  • Sabeer Bhatia – Hotmail [30 Δεκεμβρίου]

ΕΤΑΙΡΙΕΣ-ΙΔΡΥΜΑΤΑ

  • ΕIZO [6 Μαρτίου]
  • Data General [Απρίλιος]
  • Intel [18 Ιουλίου]
  • Datapoint [Ιούλιος]
  • Amstrad