HP 3000 (1972)

01/ 11/ 1972 | HP 3000

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ 01 Νοεμβρίου 1972, παρουσιάζεται ένας πρωτοποριακός, αλλά προβληματικός, mini-computer από την Hewlett-Packard. Ο ΗΡ 3000 είναι ο πρώτος mini-computer με δυνατότητα χρονοκαταμερισμού (time sharing) σε πολλαπλούς χρήστες, αλλά τα προβλήματα που παρουσιάζει θα αναγκάσουν την HP να τον αποσύρει και επαναλανσάρει δύο χρόνια αργότερα, το 1974.

Με τον HP 3000 η Hewlett-Packard θέλησε να μπει στη μεγάλη αγορά των επιχειρήσεων. Όταν ξεκίνησε ο σχεδιασμός του, το 1968, οι προοπτικές ήταν ακόμη πιο φιλόδοξες, καθώς η ΗΡ στόχευε στη δημιουργία του πρώτου 32μπιτου mainframe για επιχειρηματική χρήση, αλλά έως το 1970 οι προδιαγραφές δέχτηκαν μεγάλες περικοπές, ενώ ταυτόχρονα πολλοί από τους μηχανικούς του πρότζεκτ αποχώρησαν από την ΗΡ. Το νέο σύστημα θα ήταν 16μπιτο, πολύ πιο μικρό και συμπαγές σε μέγεθος, αλλά με εξίσου καινοτόμα χαρακτηριστικά, όπως η λειτουργία σε πραγματικό χρόνο και ο χρονοκαταμερισμός για πολλαπλούς χρήστες. Ο HP 3000 είναι τελικά ο υπολογιστής που θα εισάγει την εποχή της κατανεμημένης επεξεργασίας δεδομένων (distributed data processing). Αλλά όχι μόλις κυκλοφόρησε…

Ό,τι δεν κατάφερε ο αρχικός HP 3000 το 1972, το πέτυχε ο HP 3000 CX το 1974, αποτελώντας το πρώτο μοντέλο μίας πολύ επιτυχημένης σειράς mini-computers

H πρώτη εγκατάσταση του ΗΡ 3000 γίνεται το Νοέμβριο του 1972 στο πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϊ και είναι καταστροφική. Ένα λάθος αρχιτεκτονικής στους καταχωρητές καθιστά τον υπολογιστή πρακτικά μη λειτουργικό, καθώς εμφανίζει bugs κάθε λίγα λεπτά. Η πολυχρησία είναι σχετική, καθώς στην πράξη μόνο δύο χρήστες μπορούν να δουλεύουν ταυτόχρονα, ενώ και η λειτουργία σε πραγματικό χρόνο παραμένει θεωρητική. Η ΗΡ αναγκάζεται να αποσύρει το σύστημα, το οποίο η ίδια καταγράφει στην ιστορία της ως μία από τις μεγαλύτερες αποτυχίες της. Όμως, η σειρά 3000 μόνο αποτυχημένη δεν θα αποδειχτεί σε βάθος χρόνου.

Η ΗΡ επανασχεδιάζει το σύστημα για δύο χρόνια και το εφοδιάζει επιπλέον με ένα πολύ καινοτόμο πακέτο λογισμικού. Με τον HP 3000 CX του 1974, επαναλανσάρει τη σειρά και δημιουργεί νέα δεδομένα στην κατανεμημένη εργασία. Πιο συγκεκριμένα, η εφαρμογή IMAGE με την οποία εφοδιάζεται η σειρά ΗΡ 3000, αποτελεί το πρώτο Σύστημα Διαχείρισης Βάσεων Δεδομένων (DBMS) που μπαίνει σε mini-computer και αποτελεί πρότυπο δικτυακής διαχείρισης βάσεων δεδομένων. Το λειτουργικό σύστημα MPE (Multi-Programing Executive) σε συνδυασμό με τη γλώσσα συστήματος SPL (αντί για assembler) συμπληρώνουν τα καινοτόμα χαρακτηριστικά του συστήματος. Ο HP 3000 CX αποδεικνύεται άμεσα επιτυχημένος και η ΗΡ λαμβάνει είκοσι παραγγελίες μέσα στους πρώτους μήνες της κυκλοφορίας του. Η σειρά 3000 θα έχει τελικά μέλλον…

Τη δεκαετία του ’80, οι HP 3000 συρρικνώνονται σε μέγεθος, αλλά και τιμή. Μοντέλα όπως το HP 3000/37 (1988) της φωτογραφίας κοστολογούνται με κάτι περισσότερο από 10.000 δολάρια (στην έκδοση για 14 χρήστες).

Κατά τη δεκαετία του ’80, τα διαδοχικά μοντέλα HP 3000 ακολουθούν το ίδιο 16μπιτο πρότυπο, ενώ όλα διαθέτουν επεξεργαστές αρχιτεκτονικής CISC ειδικά σχεδιασμένους από την ΗΡ. Με την πάροδο του χρόνου τα διάφορα μοντέλα της σειράς προσφέρουν ολοένα και περισσότερες επιλογές στους εταιρικούς πελάτες της ΗΡ. Για παράδειγμα, το 1988 κυκλοφορούν τα μοντέλα Micro, που αποτελούν πιο φθηνές και συμπαγείς (σε μέγεθος μικρού ψυγείου) λύσεις για 40-50 χρήστες. Το κόστος σε αυτά τα μοντέλα συρρικνώνεται στις 20-25.000 δολάρια (από 100.000 και πλέον, των «μεγάλων» μοντέλων). Μέσα στη δεκαετία του ’80 όμως, παρουσιάζονται και οι πρώτοι επεξεργαστές PA-RISC, οι 32μπιτοι αρχιτεκτονικής RISC δηλαδή επεξεργαστές της HP, που θα χρησιμοποιηθούν σε workstations. Η νέα γενιά επεξεργαστών υιοθετείται και στους ΗΡ 3000, οι οποίοι πλέον χωρίζονται σε δύο κατηγορίες. Τους «Classic» (με 16μπιτους CISC επεξεργαστές) και τους «XL» (με 32μπιτους PA-RISC). Αν και οι δεύτεροι δεν είναι συμβατοί με τους πρώτους, μπορούν να λειτουργήσουν σε «Classic mode» προσομοίωση. Παράλληλα, το λειτουργικό σύστημα MPE προσαρμόζεται για τους PA-RISC, στην έκδοση MPE-XL.

Οι δύο αυτές εσωτερικές σειρές των ΗΡ 3000 θα συνεχίσουν να εξελίσσονται έως το 2001. Οι τελευταίοι 16μπιτοι ΗΡ 3000 θα κυκλοφορήσουν το 1992-93. Πλέον, αποτελούν low end συστήματα, μεγέθους ενός desktop υπολογιστή με τιμές που ξεκινούν από τις 10.000 δολάρια. Οι 32μπιτοι XL από την άλλη θα επεκτείνουν τη ζωή της σειράς έως και τον 21ο αιώνα. Επισήμως, η ΗΡ σταμάτησε την υποστήριξη της σειράς 3000 το 2006, έχοντας στραφεί στα τύπου UNIX λειτουργικά συστήματα για αυτήν την κατηγορία υπολογιστών.

Δείτε επίσης…

1972 in focus: Τα γεγονότα στην ιστορία των υπολογιστών το 1972