TOP 10 | Σφαλματα σχεδιασμου

Είναι πολύ συνηθισμένο να συμβαίνουν λάθη σε καινοτόμα προϊόντα. Λάθη νεότητας, λάθη βιασύνης ακόμη και τυχαία λάθη, όχι μόνο γίνονται, αλλά ειδικά στους υπολογιστές είναι συχνά και αποφασιστικής σημασίας. Κάποιες φορές αποδείχτηκαν καταστροφικά για την εμπορική πορεία του μοντέλου. Κάποιες άλλες μπαλώθηκαν, αφήνοντας μόνο τραύματα. Επιλέξαμε τις δέκα πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις σφαλμάτων σχεδιασμού στην ιστορία των προσωπικών υπολογιστών και τις παρουσιάζουμε. Είναι λογικό, οι περισσότερες από αυτές να εμφανίζονται τη δεκαετία του ’80, όταν ακόμη η μορφή των προσωπικών υπολογιστών διαμορφωνόταν και ο ανταγωνισμός στα νεωτερικά σχέδια ήταν πολύ πιο έντονος από ποτέ.

H σειρά δεν είναι αξιολογική, αλλά χρονολογική.

1. Osborne 1

Ο Osborne-1, ο πρώτος φορητός προσωπικός υπολογιστής μαζικής παραγωγής, παρουσίαζε σχεδόν όλα τα σχεδιαστικά προβλήματα νεότητας που θα μπορούσε. Το κυριότερο όλων ήταν η πολύ μικρή CRT οθόνη του, διαγωνίου μόλις 5 ιντσών, στριμωγμένη χαμηλά και στο κέντρο του πλαισίου ανάμεσα στα floppy disk drives. Με ανάλυση κειμένου 24 γραμμών των 52 χαρακτήρων, ήταν πρακτικά μη αναγνώσιμη. Με τους πρώτους ανταγωνιστές να μπαίνουν στην αγορά με βελτιωμένα χαρακτηριστικά, όπως π.χ. ο Kaypro II με 9» οθόνη, ο Osborne-1 έχασε γρήγορα το συγκριτικό πλεονέκτημα. Η μικρή εταιρεία του Άνταμ Όσμπορν δεν άντεξε τον ανταγωνισμό και παρά τα βελτιωμένα μοντέλα Osborne Executive και Vixen, κήρυξε πτώχευση το 1983.

2. TI-99/4A

Εντυπωσιακό στο μάτι μεν, ο αντίθετος ορισμός της εργονομίας δε. Ο λόγος για το «sidecar«, το σύστημα προσάρτησης περιφερειακών συσκευών στον TI-99/4A. Οι συσκευές τοποθετούνταν εξωτερικά και διαδοχικά στην δεξιά πλευρά του υπολογιστή.

Με το PEB λύθηκε το πρόβλημα των επεκτάσεων στον ΤΙ-99/4Α που τον έκαναν να μοιάζει με τραίνο

Με πάνω από δύο-τρεις τέτοιες προσθήκες, ο οικιακός υπολογιστής της Τexas Instruments μετατρεπόταν σε τραίνο. Εκτός του ότι απαιτούσαν ένα μακρόστενο γραφείο για να τοποθετηθούν, περιόριζαν αποφασιστικά και την χωροθέτηση του υπολογιστή πάνω σε αυτό. Ευτυχώς, η TI αντιλήφθηκε το αρχικό της λάθος και προσέφερε τo Peripheral Expansion Box (ή απλά PEB) όπου τοποθετούνταν κάρτες επέκτασης και τροφοδοτούνταν ανεξάρτητα από τον υπολογιστή.

3. DEC Rainbow 100

Τους πρώτους μήνες κυκλοφορίας αυτού του πρωτότυπου συστήματος της DEC, που ένωνε δύο κόσμους προσωπικών υπολογιστών, τις πλατφόρμες 8088-DOS και Z80-CP/M, δεν υπήρχε δυνατότητα format των δισκετών του. Τα floppy disk drive του Rainbow 100, γνωστά και ως RX50, δέχονταν δισκέτες 5,25» DD μονής πλευράς, με αποθηκευτικό χώρο 400 ΚΒ. Καθώς οι αρχικές εκδόσεις των λειτουργικών συστημάτων δεν παρείχαν τη δυνατότητα low-level format, οι κάτοχοι του υπολογιστή ήταν αναγκασμένοι να αγοράζουν διαμορφωμένες δισκέτες της DEC και μόνο αυτές. Ωστόσο, το σοβαρό αυτό μειονέκτημα απαλείφθηκε λίγο αργότερα με τις νεότερες εκδόσεις MS DOS και CP/M που παρείχαν δυνατότητα format αυτού του τύπου των δισκετών.

4. Apple Lisa

Διαβόητη για τον τσουχτερό τιμοκατάλογο της, η Lisa της Apple, που κοστολογούνταν με 10.000 δολάρια τον Ιανουάριο του 1983, ήταν εκτός των άλλων και αναξιόπιστη. Ειδικότερα, το εσωτερικά εξελιγμένο floppy disk drive, επονομαζόμενο και ως «Twiggy» (σ.σ. από την Τουίγκι, το διάσημο μοντέλο) παρουσίαζε σοβαρά προβλήματα. Οι τεχνικοί της Apple είχαν καταφέρει να επιτύχουν διαμόρφωση μεγέθους 860 ΚΒ σε εύκαμπτες δισκέτες 5,25». Στην πράξη όμως το drive ξεπερνούσε το ανεκτό όριο λαθών στην ανάγνωση και την εγγραφή. Σα να μην έφτανε αυτό, ήταν και χαρακτηριστικά αργό στη λειτουργία του. Στη Lisa 2, του 1985, τα «Twiggy» drives αντικαταστάθηκαν από ένα συμβατικό FDD 3,5» της Sony.

5. Coleco Adam

Ο πανάκριβος -αλλά και υπερπλήρης- Coleco Adam πληττόταν από ένα σωρό κατασκευαστικά λάθη και βιαστικές επιλογές της εταιρείας. Το βασικότερο όλων η παράδοξη απόφαση να τοποθετηθεί το τροφοδοτικό στην κεντρική μονάδα, κι από εκεί να παίρνει ρεύμα ο στάνταρ συνοδευτικός εκτυπωτής και ταυτόχρονα ο διακόπτης On-Off να βρίσκεται σε αυτόν. Αυτό σήμαινε ότι αν για κάποιο λόγο ο εκτυπωτής έβγαινε εκτός λειτουργίας, ήταν αδύνατο να εκκινήσει ο υπολογιστής. Σημειώστε ότι ο εκτυπωτής αποδείχτηκε πράγματι προβληματικός. Εννοείται ότι η χρήση εναλλακτικών εκτυπωτών, πέρα από αυτόν τον αργό, ογκώδη και θορυβώδη daisy-wheel, ήταν πολύ απλά αδύνατη.

6. Sinclair QL

Αν και τα κατασκευής Samsung, microdrives του QL, ήταν αξιόπιστα, η φήμη του δεν αποκαταστάθηκε ποτέ.
Αν και τα κατασκευής Samsung microdrives του Sinclair QL ήταν αξιόπιστα, η φήμη του δεν αποκαταστάθηκε ποτέ.

Το πιο σημαντικό πρόβλημα για τη φήμη του πρωτοποριακού QL, είχε να κάνει με τα Microdrives της Sinclair. Τη φθηνή αυτή εναλλακτική στα floppy disk drives, με μικροκασέτες χωρητικότητας 85 ΚΒ και ταχύτητα ανάγνωσης 15 KB/sec. Όμως η Sinclair δεν διέθετε κατασκευαστική εμπειρία και οι μηχανισμοί τους ήταν ευπαθείς στη σκόνη. Επιπλέον, καθώς περιστρέφονταν κατά 25% ταχύτερα από τα αντίστοιχα του ZX Spectrum προκαλούσαν ταχύτερη φθορά στις, ούτως ή άλλως εύθραυστες, μικροκασέτες. Παρόλο που τα προβλήματα εξαλείφθηκαν σχετικά γρήγορα και ειδικά στα μοντέλα που κατασκεύαζε η Samsung, η ζημιά στην εικόνα του QL δεν μπόρεσε να αντιστραφεί.

7. IBM PCjr

Αν και το πιο γνωστό λάθος του IBM PCjr θεωρείται το άθλιας ποιότητας πληκτρολόγιο των πρώτων εκδόσεων -το οποίο ενώ θεωρητικά ήταν ασύρματο, πρακτικά ο τρόπος που λειτουργούσε καθιστούσε άχρηστο αυτό το χαρακτηριστικό του- υπήρχε κάτι ακόμη χειρότερο. Η ΙΒΜ επιδίωξε να μεταφέρει το πρότυπο ΙΒΜ-PC στα σπίτια, αλλά ταυτόχρονα να μην ανακόψει τις πωλήσεις των επαγγελματικών IBM-PC. Έτσι, το PCjr ήταν μόνο στα χαρτιά (μερικώς) συμβατό PC. Ούτε καν τα περιφερειακά δεν ήταν κοινά, καθώς ο PCjr διέθετε δικές του θύρες (σειριακή, μόνιτορ, πληκτρολόγιο, joystick), διαφορετικές από τον IBM-PC και κάθε άλλο στάνταρ τύπο της αγοράς. Η τραγελαφική αυτή επιλογή της ΙΒΜ έθαψε κάθε πιθανότητα επιτυχίας του «οικιακού PC» της.

8. Apple III

Ίσως το μεγαλύτερο φιάσκο στην ιστορία της Apple. Λόγω της μανίας του Τζομπς με τα «ήσυχα» συστήματα, ο Apple III δεν διέθετε ανεμιστήρα για την ψύξη του τροφοδοτικού που βρισκόταν μέσα στο κλειστό κουτί του συστήματος. Αυτό είχε σα συνέπεια να θερμαίνεται αφόρητα το εσωτερικό και να στραβώνει η μητρική με αποτέλεσμα να αποκολλούνται τα ολοκληρωμένα από τη βάση τους. Η Apple έφτασε στο σημείο να προτείνει στους πελάτες της που αντιμετώπιζαν αυτό το πρόβλημα να «ανασηκώνουν μερικούς πόντους τον Apple III και να τον αφήνουν να πέσει»(!), προκειμένου να ξανακάτσουν τα τσιπάκια στη θέση τους. Μην ξεχνάμε ότι αναφερόμαστε πάντα σε ένα πανάκριβο επαγγελματικό σύστημα που κόστιζε έως και 7.500 δολάρια.

9. Apple Macintosh 128k

Καινοτόμος, με εντυπωσιακό σχεδιασμό και απτή ποιότητα, ο πρώτος Macintosh του 1984, παρουσίαζε ένα αποφασιστικής σημασίας κατασκευαστικό σφάλμα. Ήταν ένα απολύτως «κλειστό» σύστημα που δεν παρείχε καμία δυνατότητα αναβάθμισης στον αγοραστή. Ακόμη και η μνήμη των 128 ΚΒ, που αποδείχτηκε λίγη για τον προορισμό του Macintosh, ήταν αδύνατο να αναβαθμιστεί. Πόσο μάλλον το ενσωματωμένο ασπρόμαυρο μόνιτορ των 9 ιντσών. Αν και κάποιοι από αυτούς τους περιορισμούς έπαψαν να υφίστανται με τον Macintosh Plus, τα συστήματα της Apple παρέμειναν περιοριστικά και με κλειστή αρχιτεκτονική, με αποτέλεσμα να μην έχουν τύχη απέναντι στο ανοικτό πρότυπο που αναπτύχθηκε πάνω στον IBM-PC.

10. OQO Model 1

Υπερβολικά μικρός για να είναι υπολογιστής. Πόσο μάλλον όταν η διαγώνιος της οθόνης του είναι μόλις 5» και το λειτουργικό σύστημα τα παραδοσιακά -και ακατάλληλα γι’ αυτή τη δουλειά- Windows XP. Προσθέστε και το λιλιπούτιο πληκτρολόγιο που ήταν στην πράξη αδύνατο να χρησιμοποιηθεί από ενήλικες, κι έχετε το OQO Model 1. Αν και κέρδισε μία θέση στο βιβλίο Γκίνες ως ο πιο μικρός πλήρης φορητός υπολογιστής της εποχής του και πολυάριθμα βραβεία σχεδιασμού, έχασε την αγορά. Έχοντας παρουσιάσει δύο ακόμη βελτιωμένα μοντέλα (1+ και e2) κι ένα που δεν πέρασε το στάδιο της προπαραγωγής (2+), η εταιρεία, λόγω οικονομικών προβλημάτων, θα αναγκαστεί να διακόψει τη λειτουργία της τον Απρίλιο του 2009.

Advertisements