Olivetti M20

Olivetti M20 | Το πρωτο ευρωπαϊκο PC

vinieta-featureΤο Μάρτιο του 1982 κυκλοφόρησε ένας από τους ελάχιστους υπολογιστές με 16μπιτο επεξεργαστή Zilog Z8000 και ο μόνος που κατάφερε μία αξιοπρεπή πορεία. Πρόκειται για τον Μ20 της Olivetti. Τον πρώτο -και έναν από τους πιο κομψούς- desktop προσωπικό υπολογιστή της γνωστής ιταλικής εταιρείας και ταυτόχρονα το πρώτο PC Ευρωπαίου κατασκευαστή.

Η Olivetti όχι μόνο δεν ήταν νεόκοπη εταιρεία στο χώρο των desktop υπολογιστών, αλλά αντιθέτως υπήρξε καινοτόμος εταιρεία, με τον Programma 101 του 1964 να θεωρείται πρωτοπόρος στο είδος του. Ωστόσο, έως και το τέλος της δεκαετίας του ‘70, τα μοντέλα της ιταλικής εταιρείας ήταν περισσότερο προγραμματιζόμενες αριθμομηχανές παρά προσωπικοί υπολογιστές. Ο πρώτος που δικαιωματικά χαρακτηρίζεται ως τέτοιος, ήταν ο Μ20, που παρουσιάστηκε την τελευταία ημέρα του Μάρτη του 1982.

Οι δύο βασικές συνθέσεις του M20, με δύο floppy disk drives ή ένα FDD και σκληρό δίσκο, αντίστοιχα.
Οι δύο βασικές συνθέσεις του M20, με δύο floppy disk drives ή ένα FDD και σκληρό δίσκο, αντίστοιχα.

Ο υπολογιστής σχεδιάστηκε στο Τεχνολογικό Κέντρο της Olivetti, στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ και κατασκευαζόταν στην Ιταλία. Καθώς με τον Μ20 η ιταλική εταιρεία έμπαινε στον πολύ δύσκολο στίβο των προσωπικών υπολογιστών, δεν θα μπορούσε να μην έχει προσεχθεί στην τελευταία του λεπτομέρεια και ειδικά στο σχεδιασμό, για τον οποίο υπεύθυνος ήταν ο Ετόρε Σότσας. Ένας από τους κορυφαίους βιομηχανικούς σχεδιαστές του 20ου αιώνα και συνεργάτης της Olivetti από τη δεκαετία του ’50, οπότε και κέρδισε βραβείο για το σχεδιασμό του πρώτου παγκοσμίως εμπορικού mainframe με χρήση τρανζίστορ, Elea 9003. Ο Μ20, με καθαρές γραμμές και προσεγμένες χρωματικές εναλλαγές, με βάση το μπεζ, αποτελούσε την επιτομή του βιομηχανικού σχεδιασμού της δεκαετίας του ’80.

Το σύστημα ήταν ογκώδες και ταυτόχρονα συμπαγές, καθώς η κύρια μονάδα, το πληκτρολόγιο και οι δίσκοι, συγκροτούσαν ένα σώμα σε σχήμα σκάλας. Το μεγάλο βάθος του πλαισίου οφειλόταν στο γεγονός ότι η μητρική πλακέτα είχε πολύ μεγάλη επιφάνεια. Κάτι που, με τη σειρά του, οφειλόταν στο ότι όλα τα επιμέρους κυκλώματα και ολοκληρωμένα βρίσκονταν στο ίδιο PCB, και όχι με την μορφή καρτών όπως συνηθιζόταν εκείνη την εποχή. Η παρακάτω φωτογραφία απεικονίζει τον εσωτερικό σχεδιασμό του Μ20 και αναδεικνύει την ιδιαίτερα «τακτοποιημένη» διάταξή του.

Olivetti-M20 (open)

Ο ξεχωριστός σχεδιασμός του ωστόσο, δεν αποτελούσε από μόνος του το εχέγγυο για μία επιτυχημένη εμπορική πορεία. Ειδικά μάλιστα, όταν συνδυαζόταν με μία ακόμη πιο ξεχωριστή -και ιδιαίτερη- αρχιτεκτονική. Μία ιδιαίτερότητα που θα σφραγίσει την τύχη του Μ20, παρόλο που του εξασφάλιζε την τεχνολογική υπεροχή, σε σχέση με τον ανταγωνισμό του 1982.

HARDWARE

20 επιχειρήματα επιστράτευε η ελληνική αντιπροσωπεία της Olivetti για την προώθηση του Μ20 στη χώρα μας (εικόνα, από το τεύχος 9, του περιοδικού Micro).
20 επιχειρήματα επιστράτευε η ελληνική αντιπροσωπεία της Olivetti για την προώθηση του Μ20 στη χώρα μας (εικόνα, από το τεύχος 9, του περιοδικού Micro).

Οι επιλογές της Olivetti για τον πρώτο της προσωπικό υπολογιστή, αν και εξηγήσιμες και ως ένα βαθμό λογικές, ήταν και εκείνες που σφράγισαν την μετριότατη εμπορική του πορεία. Ο Μ20 είχε την ατυχία να αρχίσει να σχεδιάζεται πριν κυκλοφορήσει ο IBM-PC στην αγορά και να ολοκληρωθεί πριν να διαφανεί η κυριαρχία του υπολογιστή της IBM. Η Olivetti ανακοίνωσε τον M20 ήδη από το 1981. Μερικούς μήνες μετά την κυκλοφορία του πρώτου IBM-PC (5150). Σε μία εποχή που οι κατασκευαστές συνήθιζαν να ακολουθούν μοναχική πορεία στις επιλογές του εξοπλισμού και το πρότυπο «συμβατότητας» στα επαγγελματικά συστήματα αποτελούσε ο συνδυασμός επεξεργαστή Zilog Z80 και λειτουργικού συστήματος CP/M. Ένας συνδυασμός που είχε αρχίσει να δείχνει τα χρόνια του, καθώς βασιζόταν σε 8μπιτη τεχνολογία που ήδη είχε κλείσει πενταετία και παρουσίαζε σημαντικούς περιορισμούς σε θέματα ισχύος και επεκτασιμότητας. Αντί αυτού, η Olivetti, η οποία επιδίωκε την καινοτομία, επέλεξε τον πλήρως 16μπιτο απόγονο του Z80, τον Z8000, που δεν είχε συμπληρώσει ακόμη δύο χρόνια ζωής, έχοντας παρουσιαστεί την ίδια χρονιά με τον κύριο ανταγωνιστή του, τον Intel 8086. H εταιρεία επένδυσε παράλληλα στον εν λόγω επεξεργαστή και για τις σειρές workstation, M30/40 (1982), M50 (1983) και M60 (1984), με τις οποίες μπορούσε να συνεργαστεί ο Μ20. Περισσότερα όμως τόσο για τον Z8000, όσο και για τα βασισμένα σε αυτόν workstation της Olivetti μπορείτε να διαβάσετε στο τέλος του άρθρου.

Η έκδοση του Μ20 με το σκληρό δίσκο. Καταλάμβανε τη μία θέση του FDD, της απλής έκδοσης.
Η έκδοση του Μ20 με το σκληρό δίσκο. Καταλάμβανε τη μία θέση του FDD, της απλής έκδοσης.

Στα υπόλοιπα χαρακτηριστικά του hardware, καταρχήν ο Μ20  διέθετε μία και μόνη ανάλυση γραφικών και αυτή αρκετά υψηλή. Στα 512×256 pixels με 8 χρώματα και bitmap γραφικά, λίγοι προσωπικοί υπολογιστές -και ακόμη λιγότεροι οικιακοί- μπορούσαν να αντιπαρατεθούν. Σε ό,τι αφορά τα text modes, το σύστημα διέθετε δύο αναλύσεις για το πλήρως προγραμματιζόμενο σετ 252 χαρακτήρων, επιτρέποντας δύο αντίστοιχα text modes: 64×16 και 80×25. Πρέπει να σημειωθεί, ότι τα γραφικά μοιράζονταν μνήμη με τη RAM και χωρίς κάρτα επέκτασης, μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν μόνο 16 ΚΒ σε ρολο VRAM. Επαρκή για 4 χρώματα ταυτόχρονα στην οθόνη. Για την ταυτόχρονη απεικόνιση όλης της παλέτας, απαιτούνταν κάρτα μνήμης τουλάχιστον 32 ΚΒ. Καθώς αναφερόμαστε στη μνήμη, θεωρητικά ο M20 μπορούσε να δεχτεί έως και 1 ΜΒ. Αλλά, διαθέτοντας τρεις υποδοχές για επέκταση μνήμης και με τις κάρτες να φτάνουν έως και τα 128 ΚΒ, η συνολική RAM δεν ξεπερνούσε τα 512 ΚΒ.

Δύο ήταν τα επίπεδα εξοπλισμού σε σχέση με τα αποθηκευτικά μέσα. Στο πρώτο, το βασικό, περιλαμβάνονταν δύο floppy disk drives των 5,25», που δέχονταν δισκέτες των 160ΚΒ, 320ΚΒ και (λίγο αργότερα) των 640 ΚΒ. Το δεύτερο περιλάμβανε σκληρό δίσκο 11,5 MB που καταλάμβανε το χώρο του ενός FDD. Πέντε οι επιλογές των μόνιτορ, όλων διαγωνίου 12 ιντσών. Τρεις για το μονόχρωμο (ασπρόμαυρο, πορτοκαλί και πράσινο), καθώς και δύο για το έγχρωμο. Στον προαιρετικό εξοπλισμό παρέχονταν και μία επιπλέον θύρα RS232C, καθώς και η παράλληλη τύπου ΙΕΕΕ-488, στην οποία μπορούσαν να συνδεθούν έως και 14 περιφερειακές συσκευές. Για την επεκτασιμότητα του συστήματος φρόντιζαν τέσσερις συνολικά θύρες, που όμως δέχονταν κάρτες της Olivetti ειδικά για το εν λόγω μοντέλο.

Ένα πολυλειτουργικό πληκτρολόγιο

Το πρώτο που θα παρατηρήσει κανείς στο πληκτρολόγιο του Olivetti M20 είναι η απουσία πλήκτρων προγραμματιζόμενων λειτουργικών (F-Keys). Μία απουσία που βρίσκει την εξήγησή της στην πληθώρα λειτουργιών του πληκτρολογίου του Μ20, χάρη στα ειδικά πλήκτρα -που ξεχώριζαν και χρωματικά- CTRL και COMMAND.

M20_keyboard

Στο πάνω μέρος του πληκτρολογίου, υπήρχε μία εσοχή, όπου τοποθετούνταν χρωματική καρτέλα με ενδείξεις για τη λειτουργία που εκτελούσαν τα αριθμητικά πλήκτρα σε συνδυασμό με τα COMMAND και CRTL. Ο προγραμματισμός των 12 συνολικά πλήκτρων της πρώτης σειράς, γινόταν με την εντολή pkey, του λειτουργικού συστήματος PCOS. Ταυτόχρονα, στα αλφαβητικά πλήκτρα ήταν τυπωμένη από μία εντολή της BASIC (26 στο σύνολο). Οι εντολές αυτές εισάγονταν αυτόματα με ταυτόχρονο πάτημα του πλήκτρου COMMAND. Παρόμοια δηλαδή με τον τρόπο εισαγωγής εντολών BASIC στον ZX Spectrum.

Τέλος, τα πλήκτρα S1 και S2 αποτελούσαν κατάλοιπο των προηγούμενων επαγγελματικών μοντέλων, ψηφιακών αριθμομηχανών, της Olivetti. Η αρχική τους λειτουργία ήταν όμοια με του Return. Μπορούσαν όμως να προγραμματιστούν μέσω του λειτουργικού συστήματος PCOS σε ρόλο Tab, Delete, Backspace κ.α.

SOFTWARE

Παρόλο που ο Z8000 ήταν το ίδιο ισχυρός και ακόμη πιο ευέλικτος από πλευράς αρχιτεκτονικής σε σχέση με τον 8086, δεν άγγιξε ούτε στο παραμικρό την αποδοχή του προκατόχου του από τους κατασκευαστές υπολογιστών. Η Olivetti είχε στα χέρια της μία πολύ ιδιαίτερη CPU, η οποία απαιτούσε και αντίστοιχα ιδιαίτερο λογισμικό για να αξιοποιηθεί επαρκώς. Ειδικά δε σε ό,τι αφορά την καρδιά του software, που δεν είναι άλλη από το λειτουργικό σύστημα. Καθώς δεν υπήρχαν έτοιμες λύσεις για τον Z8000, η ιταλική εταιρεία προχώρησε στο σχεδιασμό και του λειτουργικού συστήματος.

Η απεικόνιση της χρωματικής παλέτας του Μ20, μέσω της BASIC 8000
Η απεικόνιση της χρωματικής παλέτας του Μ20, μέσω της BASIC 8000

Πιο συγκεκριμένα, το PCOS (Professional Computer Operating System) του M20 ήταν ένα ανάλογης φιλοσοφίας με τα CP/M και MS DOS, λειτουργικό σύστημα, με γραμμή εντολών, για ένα χρήστη και χωρίς δυνατότητα πολυδιεργασίας. Ήταν όμως ελαφρώς πιο ευέλικτο από τα άλλα δύο OS και αξιοποιούσε καλύτερα το hardware. Σχεδιασμένη ειδικά για τον Μ20 ήταν και η έκδοση της BASIC που συνόδευε το σύστημα και φόρτωνε από δισκέττα. Περιλάμβανε πλούσιο σετ εντολών για γραφικά, έως και εντολές για την εκμετάλλευση της (προαιρετικής) παράλληλης θύρας IEEE-488. Το πιο ξεχωριστό χαρακτηριστικό τόσο του PCOS, όσο και της BASIC-8000 του M20, ήταν η δυνατότητα απεικόνισης δεδομένων, κειμένου και γραφικών σε έως και 16 παράθυρα στην οθόνη. Χωρίς ωστόσο αυτό να μεταφράζεται σε πολυδιεργασία (multitasking).

Μπορεί τα χαρακτηριστικά του λειτουργικού συστήματος και της BASIC να ήταν ανώτερα των περισσότερων ανταγωνιστών, ωστόσο δεν έφταναν για  να καλύψουν το υπαρκτό πρόβλημα της πλήρους ασυμβατότητας με γνωστές πλατφόρμες της εποχής. Η κατάσταση αυτή για τον Μ20 βελτιώθηκε ελαφρώς όταν παρουσιάστηκε η ειδική έκδοση CP/M 8000, ειδικά για τον Zilog Z8000. Η δε Olivetti προχώρησε σε μία ακόμη αναγκαία κίνηση για την τόνωση των πωλήσεων του M20. Στην προσφορά, ένα χρόνο περίπου μετά την αρχική κυκλοφορία, πρόσθετης κάρτας με επεξεργαστή 8086, μαζί με MS DOS. Ακόμη όμως και με αυτήν, ο Μ20 δεν γινόταν πλήρως συμβατός με IBM-PC.

Τον πρώτο PC της Olivetti σχεδίασε ο αρχιτέκτονας και παραδοσιακός σχεδιαστής της εταιρείας, Ετόρε Σότσας. O M24 ήταν ισχυρότερος από τον IBM-PC και πλήρως 16μπιτος, αξιοποιώντας τον Intel 8086, αντί του 8088 (με το 8μπιτο bus) του PC της ΙΒΜ. Σημείωσε μεγάλη εμπορική επιτυχία στην Ευρώπη, ενώ στις ΗΠΑ εξαγοράστηκαν τα δικαιώματα του μοντέλου αυτού από την Xerox και την AT&T.
Τo 1984, o M20 αντικαταστάθηκε από το πρώτο PC συμβατό της Olivetti. Τον εξίσου κομψό M24 σχεδίασε επίσης ο αρχιτέκτονας και παραδοσιακός σχεδιαστής της εταιρείας, Ετόρε Σότσας. Ήταν ισχυρότερος από τον IBM-PC και πλήρως 16μπιτος, καθώς ήταν εξοπλισμένος με τον Intel 8086, αντί του 8088.

Παρά το γεγονός ότι η ιταλική εταιρεία εξασφάλισε ports κάποιων συνηθισμένων επαγγελματικών εφαρμογών, όπως για παράδειγμα το Multiplan (σ.σ. λογιστικό φύλλο της Microsoft), ο Μ20 παρέμεινε ένας «κλειστός» υπολογιστής. Οι καινοτομίες του δεν ήταν επαρκείς για να του εξασφαλίσουν διείσδυση στο επαγγελματικό κοινό που απαιτούσε κατ’ αρχήν πρακτικότητα, άρα συμβατότητα με διαδεδομένα πρότυπα. Η Olivetti προσπάθησε να τον καταστήσει αυτόνομο, προσφέροντας το δικό της software για την επεξεργασία κειμένου (Oliword) και την επεξεργασία γραφικών (Oligdraw). Βέβαια, θα ήταν άδικο να κατηγορηθεί η Olivetti ότι κινήθηκε κοντόφθαλμα. Περισσότερο ευθύνεται η πρόωρη είσοδός της στο χώρο των προσωπικών υπολογιστών, λίγο πριν καθιερωθούν τα IBM-PC συμβατά στο χώρο αυτό. Ήταν άλλωστε πολύ συνηθισμένο στις αρχές της δεκαετίας του ’80, κάθε μεγάλος κατασκευαστής να δοκιμάζει με τον ένα ή τον άλλο τρόπο να επιβάλλει δικά του πρότυπα. Ο Μ20 άλλωστε δεν είχε καταστροφική εμπορική πορεία. Οι 50.000 πωλήσεις την πρώτη χρονιά της κυκλοφορίας του υποδήλωναν ότι ο υπολογιστής της Olivetti, παρότι μοναχικός, ήταν ένα ιδιαίτερο σύστημα, ικανό να προσελκύσει το ενδιαφέρον όσων αναζητούσαν κάτι ξεχωριστό και καινοτόμο. Η ιταλική εταιρεία ωστόσο δεν συνέχισε τους πειραματισμούς. Έχοντας ήδη αντλήσει σημαντική τεχνογνωσία, το 1984 στράφηκε στα IBM-PC συμβατά με ένα ακόμη πολύ κομψό, ποιοτικό και γρήγορο μοντέλο. Τον Olivetti M24. Επίσης σχεδιασμένο από τον Ετόρε Σότσας. Ένα μοντέλο που έκανε πολύ επιτυχημένη εμπορική πορεία στην Ευρώπη και εξίσου ικανοποιητική στις ΗΠΑ, με τη σφραγίδα των ΑΤ&T και Xerox. Σημειώστε ότι η Olivetti παρείχε, μέσω κάρτας με τον Z8000 και το bus του Μ20, δυνατότητα στον Μ24 να τρέξει PCOS και τις εφαρμογές του προκατόχου του.

Έκτοτε, η Olivetti παρέμεινε στην αγορά των PC συμβατών, εξασφαλίζοντας μία αξιοπρεπή παρουσία σε όλη τη δεκαετία του ’80 και τις αρχές της δεκαετίας του ’90.

OLIVETTI M20

Επεξεργαστής: 16bit Zilog Z8001 στα 4 MHz
Μνήμη RAM: 128 KB (επεκτάσιμη στα 512 KΒ αρχικά, 1 ΜΒ τελικά)
Μνήμη ROM: 8 ΚΒ (περιλαμβάνει μόνο το firmware)
Γραφικά: 512×256 pixels, 4 χρώματα (η παλέτα επεκτείνεται στα 8 χρώματα με κάρτα VRAM)
Οθόνη: CRT 12», επιλογή από α/μ, πράσινη, πορτοκαλί και έγχρωμη
Πληκτρολόγιο: Μηχανικό QWERTY, 120 πλήκτρων, αριθμητικό
Δίσκοι: 1 ή 2x FDD 5,25» των 320/640ΚΒ ή FDD και HDD των 11,5 MB
Θύρες: Σειριακή, RS232C (προαιρετικά), Παράλληλη, Monitor, IEEE 488 (προαιρετικά), 2x Expansion slots, 3x Memory Expansion
Διαστάσεις: 42,5×51,4×15 εκατοστά (κύρια μονάδα)
Βάρος: 11,5 κιλά (κύρια μονάδα)
OS/Εφαρμογές: PCOS, CP/M 8000, MS DOS (με κάρτα 8086)

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ

Zilog Z8000 Η καρδιά του M20

Ο Z8001 της φωτογραφίας, χρονισμένος στα 4 MHz, χρησιμοποιήθηκε στον Olivetti M20
Ο Z8001 της φωτογραφίας, χρονισμένος στα 4 MHz, χρησιμοποιήθηκε στον Olivetti M20

O 16μπιτος διάδοχος του Ζ80 (όχι συμβατός με αυτόν) κυκλοφόρησε την ίδια χρονιά (1979) με τους δύο βασικούς, επίσης 16μπιτους, ανταγωνιστές του, τον Intel 8086 και Motorola 68000. Για τη (χρονική) ακρίβεια, μεταξύ του πρώτου και του δεύτερου. Πρακτικά ο Ζ8000 δεν ήταν άμεσα ανταγωνιστικός, υστερώντας σε κάποια χαρακτηριστικά και σε αριθμό τρανζίστορ (για τα δεδομένα της CISC αρχιτεκτονικής). Από την άλλη όμως, μέσω επιπλέον 7μπιτου τμηματικού καταχωρητή που διέθετε η έκδοση Ζ8001, μπορούσε να αναγνωρίζει μνήμη έως και 8ΜΒ, σε 128 τμήματα των 64ΚΒ, τη στιγμή που η διευθυνσιοδότηση του 8086 σταματούσε στο 1MB (σ.σ. ο MC68000 είχε 24μπιτο δίαυλο, άρα μπορούσε να διαχείριστεί έως 16 ΜΒ φυσικής μνήμης).

Κυκλοφόρησαν συνολικά τέσσερις τύποι του Z8000:

  • Z8001: Διευθυνσιοδότηση μνήμης έως και 8 ΜΒ σε 128 τμήματα των 64 ΚΒ
  • Z8002: Διευθυνσιοδότηση μνήμης έως 64 KB
  • Z8003: Όπως ο Z8001 αλλά με υποστήριξη εικονικής μνήμης (virtual memory)
  • Z8003: Όπως ο Z8002 αλλά με υποστήριξη εικονικής μνήμης

Ο Z8000 δεν μπόρεσε να αντεπεξέλθει στον ανταγωνισμό της Intel και της Motorola, ούτε βέβαια να επαναλάβει την επιτυχία του 8μπιτου προκατόχου του. Ωστόσο, κέρδισε ένα μέρος της αγοράς και κυρίως στα συστήματα UNIX και κατάφερε να αντέξει έως και τις αρχές της δεκαετίας του ’90. Υπήρξε και η έκδοση Xenix της Microsoft, για τους επεξεργαστές Ζ8000. Ο πυρήνας του 16μπιτου επεξεργαστή της Zilog επιβιώνει έως σήμερα σε μορφή microcontroller για embedded εφαρμογές.

ZILOG Z8000

Αριθμός τρανζίστορ: 17.500
Δίαυλος: 16bit
Διευθυνσιοδότηση Μνήμης: 8 MB (Ζ8001) / 64 ΚΒ (Ζ8002)
Τάση λειτουργίας (Vcore): 5 Volt
Τύπος συσκευασίας: 40-pin (Ζ8001) / 48-pin (Z8002) DIP
Χρονισμός: 4 MHz έως 10 MHz
Καταχωρητές: 16, μήκους 16bit
Μικροεντολές: 110, μήκους 8, 16 και 32bit

OLIVETTI Z8000 WORKSTATIONS

Από το 1979 ήδη, η Olivetti επεξεργαζόναν την πρώτη της σειρά workstation με προορισμό τις βιομηχανίες και τα κέντρα έρευνας. Ο Z8000 της Zilog ήταν ένας από τους τρεις 16μπιτους επεξεργαστές που έκαναν το ντεμπούτο τους εκείνη τη χρονιά (μαζί με τους Intel 8086 και Motorola MC68000) και η ιταλική εταιρεία επέλεξε εκείνον που θα αποδειχτεί αργότερα ο πιο εμπορικά αποτυχημένος.

Oliveti Line1 workstations
Τα μοντέλα workstation της σειράς Line 1 μπορούσαν να συνδυαστούν μεταξύ τους και να τοποθετηθούν σε δίκτυο (LAN και WAN) επικοινωνώντας μέσω modem και εκμεταλλευόμενα κοινούς πόρους, όπως δίσκους, μαγνητικές ταινίες και εκτυπωτές. Ο προσωπικός υπολογιστής Μ20 ήταν δυνατό να αναλάβει το ρόλο τερματικού σε ένα τέτοιο δίκτυο.

Για την 16μπιτη αρχιτεκτονική της σειράς Line 1 (L1), όπως θα ονομαστούν τα workstations που θα κυκλοφορήσουν το 1982, η Olivetti σχεδίασε το λειτουργικό σύστημα Cosmos IV (γνωστό και ως MOS – Multifunctional Operating System), με χαρακτηριστικά multiuser και multitasking. Το έργο της εταιρείας ήταν κολοσσιαίο για το μεγέθός της. Το λειτουργικό, αν και παρουσίασε προβλήματα νεότητας, εξυπηρέτησε τελικά την κεντρική φιλοσοφία της σειράς L1, που δεν ήταν άλλη από τη σπονδυλωτή λειτουργία. Τα μοντέλα διέθεταν αρίθμηση από το λιγότερο(Μ30) στο περισσότερο ισχυρό (Μ70) και μπορούσαν είτε να εγκατασταθούν μεμονωμένα, είτε να συνδυαστούν μεταξύ τους σε ένα ευρύτερο δίκτυο. Ανάλογα με το μέγεθος και τις απαιτήσεις του πελάτη. Η αρίθμηση δεν είναι τυχαία, αφού ο Μ20 πρακτικά αποτελούσε την πιο μικρή μονάδα της σειράς L1, καθώς μπορούσε να αναλάβει το ρόλο τερματικού στο δίκτυο.

Όπως όμως και στην περίπτωση του Μ20, έτσι και στα αντίστοιχα workstation, η επιλογή του Ζ8000 αποδείχτηκε λανθασμένη. Πολύ γρήγορα φάνηκε η επιτυχία της αρχιτεκτονικής x86 στους προσωπικούς υπολογιστές, αλλά και η επικράτηση του MC68000 στους σταθμούς εργασίας. Η Olivetti συνέχισε την εξέλιξη της σειράς L1 έως το 1986, με την οποία μπορούσε να συνεργαστεί και το πρώτο της IBM-PC συμβατό, το Μ24, πάλι σε ρόλο τερματικού, μέσω κάρτας Ζ8000. Στη νεότερη σειρά Line 2 όμως, εγκαταλείπει την αρχιτεκτονική της Zilog, και επιλέγει την πιο ασφαλή και επιτυχημένη λύση του Motorola MC68000.

ΠΗΓΕΣ

Δείτε επίσης…