1964-year-infocus

[1964] in focus

1964. Τη χρονιά μίας βαρυσήμαντης ομιλίας για τη σχέση τεχνολογίας και ηθικής, του αγωνιστή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ, κατά την τελετή απονομής του Νόμπελ Ειρήνης, δύο είναι αναμφίβολα οι πιο σημαντικές εξελίξεις: Η κυκλοφορία του IBM System/360,  που άλλαξε εκ θεμελίων την φιλοσοφία σχεδιασμού υπολογιστικών συστημάτων. Και η παρουσίαση της BASIC, η οποία θα αποτελέσει όχι μόνο την πιο δημοφιλή γλώσσα προγραμματισμού τις επόμενες δεκαετίες, αλλά και εκείνη που έγινε η αφετηρία για να γνωρίσουν τον προγραμματισμό και ευρύτερα την αξιοποίηση των προσωπικών υπολογιστών εκατομμύρια νέοι άνθρωποι.

Η πρώτη εταιρεία -εκτός ΙΒΜ- που κατασκεύασε περιφερειακή συσκευή για τους System/360 ήταν η Memorex, με το disk drive Memorex 630 του 1967, το οποίο ήταν σημαντικά φθηνότερο του αντίστοιχου της IBM.
Ο IBM System/360 ήταν ο πρώτος υπολογιστής στην ιστορία που συνεργαζόταν με περιφερειακές συσκευές άλλης εταιρείας. Η πρώτη τέτοια συσκευή ήταν το disk drive Memorex 630 του 1967, το οποίο ήταν σημαντικά φθηνότερο του αντίστοιχου της IBM.

Στις αρχές της δεκαετίας του ’60, έχοντας πέντε διαφορετικούς και ασύμβατους μεταξύ τους τύπους υπολογιστών, η IBM είχε να αντιμετωπίσει πλέον έναν εφιάλτη στην υποστήριξη των χιλιάδων πελατών της. Η λύση μπορεί να φαίνεται προφανής σήμερα, ήταν όμως επαναστατική για τα δεδομένα της εποχής εκείνης. Πολύ απλά: συμβατότητα. Με τον System/360 που παρουσιάστηκε το 1964 σε μία θεαματική εκδήλωση, την οποία παρακολούθησαν περίπου 100.000 άνθρωποι, ήταν ο πρώτος υπολογιστής στην ιστορία που καθόρισε μία κοινή αρχιτεκτονική. Ένα σύστημα που θα μπορούσε να αξιοποιεί συσκευές και υποσυστήματα τρίτων κατασκευαστών και που θα αποτελούνταν από μία μεγάλη οικογένεια μοντέλων, όλων συμβατών μεταξύ τους. Αναγκάζοντας τελικά και τους μεγαλύτερους ανταγωνιστές της IBM να υποκύψουν στο πρότυπό της και λίγο αργότερα να παρουσιάσουν και τα δικά τους συμβατά με τον System/360 μοντέλα. Η νικηφόρος φιλοσοφία του IBM-PC, είχε δοκιμαστεί με επιτυχία, μία εικοσαετία νωρίτερα. Σημειωτέον, για πρώτη φορά η έκφραση «αρχιτεκτονική υπολογιστή» διατυπώθηκε κατά την εξέλιξη του mainframe της IBM, της οποίας το κόστος ξεπέρασε το αστρονομικό ποσό των 5 δισ. δολαρίων.

H δεύτερη σημαντικότερη εξέλιξη του 1964 έρχεται από το χώρο των γλωσσών προγραμματισμού και συγκεκριμένα την BASIC. Εκείνη τη χρονιά ολοκληρώνεται η πρώτη της έκδοση (Dartmouth BASIC) στο Πανεπιστήμιο του Ντάρτμουθ από τους Τζον Κέμενι και Τόμας Κουρτζ, όντας σχεδιασμένη για να χρησιμοποιηθεί από τους φοιτητές της σχολής στο σύστημα καταμερισμού χρόνου του κεντρικού mainframe. Ακριβώς γι’ αυτό το λόγο ήταν σχεδιασμένη με στόχο την ευκολία και τη χρήση απλής αγγλικής γλώσσας στις εντολές. Πολύ γρήγορα ξεπέρασε τα όρια του εκπαιδευτικού εργαλείου και, καθώς υιοθετήθηκε από τους κατασκευαστές minicomputer, των οποίων η εμπορική επέκταση ήταν εκρηκτική τα επόμενα χρόνια, η BASIC έγινε μία από τις πιο κοινές γλώσσες προγραμματισμού. Η μεγάλη της ωστόσο επέκταση, ήρθε με τους μικροϋπολογιστές και τους οικιακούς υπολογιστές, όπου και λόγω των χαμηλών της απαιτήσεων, ήταν η πρώτη επιλογή της συντριπτικής πλειονότητας. Χάρη στη BASIC εκατομμύρια μαθητές ήρθαν σε επαφή τις επόμενες δεκαετίες με τον προγραμματισμό.

CDC 6600: Ένα σύστημα που έσπασε το φράγμα των 10 MIPS και ήταν ο πρώτος supercomputer με "μαζικές πωλήσεις".
CDC 6600: Ένα σύστημα που έσπασε το φράγμα των 10 MIPS και ήταν ο πρώτος supercomputer με «μαζικές πωλήσεις».

Δεν θα πρέπει να παραλείψουμε ωστόσο ότι και η κυκλοφορία του CDC 6600 ήταν επίσης κορυφαίας σημαντικότητας. Παρόλο που έχει προηγηθεί ο IBM STRETCH, που θεωρείται ο πρώτος supercomputer της ιστορίας, ο CDC 6600 ήταν ακόμη σημαντικότερος. Όχι μόνο σχεδιάστηκε για να είναι ο ταχύτερος (σ.σ. τριπλάσιας υπολογιστικής ισχύος από τον «τερατώδη» STRETCH, αγγίζοντας τα 10 MIPS), αλλά και για να έχει ευρύτερη εμπορική χρήση. Ο CDC 6600, με πάνω από 100 πωλήσεις, καθιέρωσε την εταιρεία σε αυτό το είδος των υπολογιστών, προκαλώντας ανησυχία ακόμη και στην γιγαντιαία συγκριτικά ΙΒΜ. Πίσω από το σχεδιασμό του βρισκόταν ο Σέιμουρ Κρέι, μετέπειτα ιδρυτής της συνεπώνυμης εταιρείας που είναι έως και σήμερα συνώνυμη των υπερυπολογιστών.

Τέλος, μία ξεχωριστή αναφορά θα πρέπει να γίνει και στο Berkeley Timesharing System, το οποίο αποτέλεσε το πρώτο λειτουργικό σύστημα μερισμού χρόνου (γενικής χρήσης) που διατέθηκε στο εμπόριο. Το εν λόγω λειτουργικό σύστημα επηρέασε αργότερα και το σχεδιασμό του UNIX.

PDP-6 (1964): Το πρώτο "μεγάλο" σύστημα της DEC και ο πρώτος της 36μπιτης οικογένειας PDP, θεωρείται mainframe με τα δεδομένα της εποχής. Τα λιγοστά συστήματα που κατασκευάστηκαν αγοράστηκαν κατά κύριο λόγο από το ΜΙΤ. Αρχική τιμή: 300.000 δολ. Πωλήσεις: 23
DEC PDP-6: Το πρώτο «μεγάλο» σύστημα της DEC και ο πρώτος της 36μπιτης οικογένειας PDP, θεωρείται mainframe με τα δεδομένα της εποχής. Τα λιγοστά συστήματα που κατασκευάστηκαν αγοράστηκαν κατά κύριο λόγο από το ΜΙΤ.

Στο χώρο των νέων υπολογιστών, το 1964 ήταν η χρονιά που κυκλοφόρησε ο Burroughs 5500. Ένας σημαντικό mainframe της αμερικάνικης Burroughs που ήρθε αμέσως σαν απάντηση στον System/360 της IBM (τον Αύγουστο της ίδιας χρονιάς), όντας ωστόσο εξέλιξη προηγούμενου μοντέλου (Β5000). Ένας όχι τόσο γνωστός υπολογιστής βρετανικής προέλευσης του 1964, ο KDF9, ήταν εκείνος στον οποίο κατασκευάστηκε, το 1972, το πρώτο μετροπρόγραμμα (Whetstone benchmark) για την μέτρηση των πραγματικών επιδόσεων με κοινό τρόπο. Την ίδια χρονιά παρουσιάστηκε και το πρώτο μεγάλο σύστημα της DEC, ο 36μπιτος PDP-6. Μπορεί να ήταν ο πιο αποτυχημένος εμπορικά υπολογιστής της εταιρείας, ήταν ωστόσο εκείνος που καθόρισε την αρχιτεκτονική του πολύ πιο δημοφιλούς PDP-10. Τέλος, ο NEAC 1210 ήταν ο πρώτος ιαπωνικής κατασκευής minicomputer με καθετοποιημένη παραγωγή και μεγάλο αριθμό πωλήσεων (>700).

Το 1964 είναι το έτος γέννησης της πιο πρωτοπόρου στο e-commerce και ιδρυτή του Amazon, Τζεφ Μπέζος. Του Τoμ Χολ, σχεδιαστή video games (3D action), συνεργάτη των Τζον Κάρμακ και Τζον Ρομέρο και συνιδρυτή της Ion Storm. Και του Άνταμ Κάρι, επονομαζόμενου και ως «Podfather«. Στον πρώην Video Jockey του MTV, Κάρι, πιστώνεται η ιδέα της διάδοσης ψηφιοποιημένων ηχητικών αρχείων λόγου σε φορητά media players. Αυτό δηλαδή που ονομάζουμε podcasting. Το 1964 όμως πέθανε και ο μαθηματικός-φιλόσοφος Νόρμπερτ Βίνερ, που θεωρείται ο πατέρας της Κυβερνητικής (Cybernetics), με διακεκριμένη συνεισφορά στην Τεχνητή Νοημοσύνη.

To 1964 ιδρύθηκαν δύο εταιρείες στο χώρο των υπολογιστών. Η Computer Peripherals Inc (CPI) ήταν θυγατρική εταιρεία των CDC, NCR και ICL και κατασκεύαζε μέσα αποθήκευσης και εκτυπωτές για τους υπολογιστές των εταιρειών αυτών. Συγχωνεύθηκε το 1982 με την Centronics. Την ίδια χρονιά ιδρύθηκε η General Microelectronics που στην πολύ μικρή διάρκεια της ζωής της (σ.σ. το 1966 εξαγοράστηκε από τη Philco) διακρίθηκε για την καινοτομία στην κατασκευή ολοκληρωμένων κυκλωμάτων SSI (Small Scale Integration) με τεχνολογία MOS.

HP-5060A. Το ατομικό ρολόι ακτίνας καισίου, που έθεσε τα πρότυπα στην μέτρηση του χρόνου.
HP-5060A. Το ατομικό ρολόι ακτίνας καισίου, που έθεσε τα πρότυπα στην μέτρηση του χρόνου.

Στις υπόλοιπες εξελίξεις, το 1964 μπήκε σε λειτουργία αυτό που θεωρείται σήμερα η πρώτη online εγκυκλοπαίδεια: το BOLD (Bibliographic Organization for Library Display, αλλά και Bibliographic On-Line Display) ήταν το πρώτο ολοκληρωμένο σύστημα αναζήτησης και παρουσίασης βιβλιογραφικών συνόψεων από μαγνητικές ταινίες, σχεδιασμένο από την SDC (Systems Development Corp.). Τότε ενεργοποιήθηκε και το πρώτο σύστημα πλοήγησης με δορυφόρους, για τον έλεγχο των κινήσεων των αμερικάνικων υποβρύχιων με βαλιστικούς πυραύλους, το TRANSIT (NAVSAT), το οποίο και θεωρείται προπομπός του σύγχρονου GPS. Τέλος, κατασκευάζεται το ατομικό ρολόι ακτίνας καισίου (cesium beam) HP 5060A , γνωστό και ως «flying clock«, και θέτει τα παγκόσμια στάνταρ για την μέτρηση του χρόνου. Τα ατομικά ρολόγια ήταν σχεδιασμένα για να διατηρούν την ακρίβεια τους για 3000 χρόνια, με μόλις ένα δευτερόλεπτο λάθος.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

  • SDC BOLD (interactive online system)
  • TRANSIT (σύστημα πλοήγησης με δορυφόρους)
  • HP-5060A (ατομικό ρολόι)

ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ

  • DEC PDP-6 (mainframe) [Μάρτιος]
  • IBM 7094 II (mainframe) [Απρίλιος]
  • IBM System/360 (mainframe) [Απρίλιος]
  • NEAC 2200 (minicomputer) [Απρίλιος]
  • Burroughs B5500 (mainframe) [Αύγουστος]
  • DEC PDP-7 (minicomputer) [Δεκέμβριος]
  • CDC 6400 (mainframe)
  • CDC 6600 (supercomputer)
  • English Electric KDF9 (mainframe)
  • Manchester Atlas 2 (supercomputer)
  • NEAC 1210 (minicomputer)
  • Oliveti Elea 4001/GE-115 (mainframe)
  • UNIVAC 1108 (mainframe)

ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

  • Dartmouth BASIC – Γλώσσα Προγραμματισμού [Μάιος]
  • IBM DOS/360 – Λειτουργικό Σύστημα [Δεκέμβριος]
  • Berkeley Timesharing System – Λειτουργικό Σύστημα

ΠΡΟΣΩΠΑ

  • Jeff Bezos – Ιδρυτής Amazon [Ιανουάριος]
  • Norbert Wiener – Πατέρας της Κυβερνητικής [Μάρτιος/θάνατος]
  • Tom Hall – Σχεδιαστής video games [Σεπτέμβριος]
  • Adam Curry – Ο πρώτος Podcaster [Σεπτέμβριος]

ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ/ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

  • Computer Peripherals – Περιφερειακά
  • General Microelectronics – Ολοκληρωμένα Κυκλώματα