CTM Luxor ABC80

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ | Luxor ABC80

icon COMPUTER-TOY-MHNAΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 1978 – Παρουσιάζεται ο 8μπιτος υπολογιστής Luxor ABC80 με προέλευση Σουηδίας. Ένας άγνωστος στο ευρύ κοινό 8μπιτος υπολογιστής, καθώς ουδέποτε κυκλοφόρησε πέρα από τη σκανδιναβική επικράτεια. Παρόλο που ο ABC80 βασίστηκε σε έτοιμες λύσεις, ξεχωρίζει γιατί είναι ένα από τα πρώτα δείγματα οικιακού υπολογιστή από Ευρωπαίο κατασκευαστή, σχεδόν σύγχρονος της «Αγίας Τριάδας» των πρωτοπόρων Apple II/PET/TRS-80. Το πιο σημαντικό όμως ήταν ότι ο ABC80 που σχεδιάστηκε μόλις σε ένα εξάμηνο, ξεπέρασε σε επιδόσεις και πληρότητα τα αμερικάνικα προτύπά του και υπήρξε πολλαπλασιαστής της υψηλότατης τεχνολογικής κουλτούρας των Σουηδών.

Η προεργασία

O ABC80 υπήρξε το αποτέλεσμα της συνεργασίας των τριών πιο σημαντικών εταιρειών ηλεκτρονικών στη Σουηδία κι ενός καθηγητή πανεπιστημίου. Η DIAB (Dataindustrier AB) ήταν η μόνη εταιρεία στη Σουηδία με δυνατότητα κατασκευής VLSI κυκλωμάτων (επεξεργαστές κ.α.). Η Luxor, παρά τα οικονομικά της προβλήματα μετά τα μέσα της δεκαετίας του ’70, παρέμενε ο σημαντικότερος κατασκευαστής ηλεκτρονικών συσκευών και ιδιαίτερα τηλεοράσεων της χώρας. Η μοναδική των τριών με γραμμή μαζικής παραγωγής, στην πόλη Μοτάλα. Η Scandia Metric τέλος, κατασκεύαζε ηλεκτρονικούς υπολογιστές κυρίως για βιομηχανική χρήση από τα τέλη της δεκαετίας του ’60. Ο συνδετικός κρίκος των παραπάνω και ο αρχικός εμπνευστής της ιδέας ήταν ο  Γκούναρ Μάρκεσο. Λέκτορας του τμήματος ημιαγωγών στο Βασιλικό Ινστιτούτο Τεχνολογίας (ΚΤΗ) στη Στοκχόλμη. Το 1977, κατά τη διάρκεια ταξιδιού του στις ΗΠΑ, ήρθε σε επαφή με τους νέους τότε προσωπικούς υπολογιστές Apple II και Tandy TRS-80, οι οποίοι του προκάλεσαν ιδιαίτερο ενθουσιασμό.

Στο ξενοδοχείο Esso Motor Holel στο Νόρκοπινγκ γεννήθηκε ο ABC80. Εδώ έγινε τον Ιανουάριο του 1978 η πρώτη συνάντηση των τριών εταιρειών. Εδώ, καθορίστηκαν οι προδιαγραφές του υπολογιστή στις 17 Μαρτίου 1978.
Στο ξενοδοχείο Esso Motor Holel στο Νόρκοπινγκ γεννήθηκε ο ABC80. Εδώ έγινε τον Ιανουάριο του 1978 η πρώτη συνάντηση των τριών εταιρειών. Εδώ, καθορίστηκαν οι προδιαγραφές του υπολογιστή στις 17 Μαρτίου 1978.

Ο Μάρκεσο γνώριζε τόσο τον ιδρυτή και πρόεδρο της DIAB, Λαρς Κάρλσον, όσο και τον ιδιοκτήτη της Scandia Metric, Καρλ-Γιόχαν Μπόρχεσον. Στα τέλη του ’77, πείθει τον Κάρλσον να ασχοληθεί με το σχεδιασμό ενός προσωπικού υπολογιστή. Στον τομέα αυτό, η DIAB έχει μικρή εμπειρία με την κατασκευή της πλακέτας Data Board 4680, για ερευνητικούς σκοπούς, από το 1975. Ο Κάρλσον μοιράζεται τον ενθουσιασμό του Μάρκεσο και οργανώνει πολύ γρήγορα την πρώτη συνάντηση, το Γενάρη του 1978, μεταξύ εκείνου, του Μπόρχεσον (Scandia Metric) και στελεχών της μοναδικής εταιρείας που θα μπορούσε να κατασκευάσει μαζικά έναν προσωπικό υπολογιστή. Τη Luxor. H εταιρεία αντιμετωπίζει εκείνη την εποχή σημαντικές δυσκολίες στην έντονα ανταγωνιστική αγορά των ηλεκτρονικών συσκευών μαζικής κατανάλωσης και αναζητά νέες «παρθένες» αγορές, όπου θα μπορούσε να επεκταθεί. Είχε γονατίσει οικονομικά, λόγω μίας φωτιάς που κατέστρεψε σχεδόν όλη την παραγωγή της, το 1976.

Ο πρόεδρος της Luxor, Αλφ Μπγιόρκλουντ, πείθεται πολύ εύκολα από τους Κάρλσον και Μπόρχεσον και δίνει το «πράσινο φως» για τη συμμετοχή της εταιρείας του. Το επιχείρημα του Κάρλσον προς τη Luxor ήταν απλό και πρακτικό:

«Πρέπει να κατασκευάσετε προσωπικό υπολογιστή. Δεν χρειάζεται να δαπανήσετε τίποτε για την εξέλιξή του, αφού την αναλαμβάνουμε εμείς. Μη σας απασχολούν ούτε και οι πωλήσεις. Αυτές θα τις αναλάβει η Scandia Metric»

Συνεπώς, ο στόχος των τριών εταιρειών είναι κοινός και δεν χρειάζεται να δαπανηθεί χρόνος για άλλες συζητήσεις. Το σχέδιο καταστρώνεται στη δεύτερη κοινή συνάντηση, το Φεβρουάριο του 1978. Εκεί μοιράζεται το πρότζεκτ μεταξύ των τριών: H DIAB αναλαμβάνει το σχεδιασμό των ηλεκτρονικών, της πλακέτας και του λογισμικού. Η Luxor του τελικού προϊόντος, μαζί με τα βασικά περιφερειακά του (οθόνη, κασετόφωνο). Είναι άλλωστε η μόνη εταιρεία με δυνατότητα μαζικής παραγωγής. Η Scandia Metric τέλος έχει δεσμευτεί ότι θα αγοράσει περί τα 5.000 κομμάτια τα οποία θα διαθέσει στα σχολεία της Σουηδίας. Ο συντονισμός του σχεδίου θα γίνει από την Luxor, η οποία θα οργανώσει τέσσερα τμήματα ειδικά για τον υπολογιστή αυτό: σχεδιασμού, υποστήριξης, μάρκετινγκ και πωλήσεων. Λίγους μήνες αργότερα τα τμήματα αυτά θα αυτονομηθούν σε μορφή θυγατρικής εταιρείας, με τίτλο Luxor computers AB.

Η κατασκευή

ABC80 σημαίνει Advanced BASIC Computer '80 (από το 1980 και τον επεξεργαστή Z80).
ABC80 σημαίνει Advanced BASIC Computer ’80 (από το 1980 και τον επεξεργαστή Z80).

Το Μάρτιο του 1978 καθορίζονται και οι βασικές προδιαγραφές του συστήματος. Πρακτικοί άνθρωποι οι Σουηδοί, δεν χρειάζεται να επανεφεύρουν τον τροχό. Όλα τα κυκλώματα προέρχονται από το εμπόριο και το hardware θα αποτελείται από τις πλέον δοκιμασμένες και ταυτόχρονα φθηνές λύσεις της εποχής. Ως επεξεργαστής επιλέγεται ο Zilog Z80. Συνδυάζεται με το αντίστοιχο κύκλωμα παράλληλης εισόδου/εξόδου Z80 PIO (Parallel Input/Output). Αξίζει να αναφερθεί ότι το 80 στον τίτλο του υπολογιστή της Luxor δεν πηγάζει αποκλειστικά από την CPU του. Το όνομα ABC80 προέρχεται από την έκφραση Advanced BASIC Computer ’80, δηλαδή ένας προηγμένος υπολογιστής βασισμένος στη BASIC για τη δεκαετία του ’80. Προφανώς πρόκειται για παιχνίδι του μάρκετινγκ, καθώς και η επιλογή των λέξεων έγινε έτσι ώστε τα αρχικά τους γράμματα να είναι τα τρία πρώτα του λατινικού αλφάβητου αντίστοιχα. Τα υπόλοιπα ολοκληρωμένα κυκλώματα, η RAM και οι ROM/PROM, προέρχονται κατά κύριο λόγο από την Texas Instruments και δευτερευόντως από Motorola και Intel. Οι επιλογές γίνονται με βάση το κόστος και τη μέγιστη δυνατή ολοκλήρωση. Όλα τα τσιπάκια έχουν ήδη δοκιμαστεί και χρησιμοποιούνται ευρέως σε συσκευές Arcade.

Τα κύρια σημεία των προδιαγραφών του hardware, ήταν:

  • 8μπιτος επεξεργαστής Z80, κατασκευής Sharp (μοντέλο LH0080).
  • 4 ΚΒ μνήμης RAM (που γρήγορα έγιναν 16 ΚΒ ώστε να υπάρχει υπερεπαρκής διαθέσιμος χώρος για προγραμματισμό). Τσιπάκια δυναμικής RAM (DRAM) των 2 ΚΒ, Motorola 4116.
  • Προγραμματιζόμενες ROM (EPROM) τύπου 2532, των 4 ΚΒ, από την Texas Instruments.
  • Ασπρόμαυρη οθόνη, από μετρατοπή τηλεόρασης της Luxor.
  • Πληκτρολόγιο της αμερικάνικης Keytronic.
  • Κασέτα, ως βασικό μέσο αποθήκευσης.
Από τα πρώτα τσιπάκια ήχου, το SN76477 χρησιμοποιήθηκε σε αρκετές κονσόλες Arcade. Στον ABC80 η εφαρμογή ήταν προβληματική, καθώς δεν ήταν δυνατός ο έλεγχος των παραμέτρων των εφέ.
Από τα πρώτα τσιπάκια ήχου, το SN76477 χρησιμοποιήθηκε σε αρκετές κονσόλες Arcade. Στον ABC80 η εφαρμογή ήταν προβληματική, καθώς δεν ήταν δυνατός ο έλεγχος των παραμέτρων των εφέ.

Πολύ σύντομα προστέθηκαν κι άλλα στοιχεία στις προδιαγραφές τού υπό κατασκευή υπολογιστή. Όπως σειριακή θύρα RS232 με ελεγκτή της Intel. Σημαντικότερο αυτών, το τσιπάκι ήχου. Ένα πρώιμο αναλογικοψηφιακό μονοκάναλο κύκλωμα της TI. Το ευρύτατα χρησιμοποιημένο σε Arcades, SN76477.  Η εφαρμογή του όμως στον ABC80 υπήρξε προβληματική. Μπορεί ο σουηδικός υπολογιστής να ξεχώριζε από τον ανταγωνισμό του, ο οποίος εκείνη την εποχή ή ήταν σιωπηλός, ή αρκούνταν σε ένα απλό beeper, ωστόσο η πλακέτα δεν αξιοποιούσε τις δυνατότητες του ολοκληρωμένου της TI. Ο ήχος που απέδιδε αποτελούνταν από σύνθεση έτοιμων εφέ με καθορισμό της έντασης, του τόνου και της διάρκειας, μέσω αναλογικού κυκλώματος στην έξοδο. Αντί αυτού, στον ABC80 το τσιπάκι ήταν συνδεδεμένο σε μία 8μπιτη ψηφιακή έξοδο, χωρίς δυνατότητα ελέγχου των παραμέτρων του. Έτσι, αρκούνταν στην απλή αναπαραγωγή των 96 έτοιμων εφέ.

Luxor ABC80 ports
Το σετ θυρών του ABC80 ήταν απλά επαρκές. Διέθετε μόνο σειριακή θύρα RS232 και θύρα γενικής επέκτασης συνδεδεμένη με το δίαυλο (bus) που θα αξιοποιηθεί από τα disk drives, τα οποία θα αρχίσουν να κατασκευάζονται αρκετούς μήνες μετά την κυκλοφορία του υπολογιστή.

Αν και ο ABC80 διέθετε -έστω και υποτυπωδώς- ανώτερες ηχητικές δυνατότητες σε σχέση με τον ανταγωνισμό του, στα γραφικά ήταν απλά εφάμιλλός του. Με μόλις 1 ΚΒ μνήμη video RAM και χωρίς ξεχωριστό κύκλωμα για bitmap γραφικά, ο υπολογιστής μπορούσε να αποδώσει μονόχρωμο κείμενο 40×25 συνδυασμένο με χονδροειδή γραφικά ανάλυσης 78×72 dots. Ούτε λόγος βέβαια για sprites. Από την άλλη, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το 1978 μόνο ο Apple II διέθετε έγχρωμα γραφικά, ενώ οι σαφώς ανώτεροι Atari 400/800 και Commodore VIC-20 θα κάνουν την εμφάνισή τους ένα και τρία χρόνια πιο μετά, αντίστοιχα.

Τέλος, ένα αξιοπρόσεκτο χαρακτηριστικό του ABC80 είναι η ύπαρξη προγραμματιζόμενων ROM (PROM), που έδιναν τη δυνατότητα εκ των υστέρων τοποθέτησης εφαρμογών εγγεγραμμένων στο τσιπ, στα πρότυπα του BBC Micro. Γενικότερα, στο σουηδικό υπολογιστή είχε επιτευχθεί μοναδικό για τα δεδομένα της εποχής επίπεδο ολοκλήρωσης, με τα συμβατικά κυκλώματα TTL (Transistor-Transistor Logic) να είναι σημαντικά λιγότερα από ό,τι στον ανταγωνισμό.

Είναι φανερό ότι η σύνθεση του ABC80, όσο όμως και η φιλοσοφία «όλα σε ένα», είναι έντονα επηρεασμένες από τον TRS-80. Ο σουηδικός όμως υπολογιστής είναι ισχυρότερος και πολύ ποιοτικότερος σε σχέση με εκείνον της Tandy.

Τα υποτυπώδη μονόχρωμα γραφικά, σε συνδυασμό με κείμενο, του ABC80.
Τα υποτυπώδη μονόχρωμα γραφικά, σε συνδυασμό με κείμενο, του ABC80.

Σε λιγότερο από τρεις μήνες από την διατύπωση της αρχικής προδιαγραφής έχει ολοκληρωθεί ο πρωτότυπος ABC80. Χρόνος ρεκόρ, από όποια πλευρά κι αν το δει κανείς. Μπορεί η σύνθεση να βασιζόταν σε έτοιμες λύσεις. Μπορεί να μην είχε ολοκληρωθεί καμία εφαρμογή, πέρα από το κυρίως μηχάνημα και το διερμηνέα της BASIC. Ωστόσο, στα τέλη Μαΐου του 1978, οι άνθρωποι της Luxor έχουν ήδη στα χέρια τους έναν λειτουργικό και χωρίς προβλήματα υπολογιστή. Η οργάνωση και ο συντονισμός έγιναν με άψογο τρόπο, τη στιγμή που και τα τρία μέλη της συμμαχίας είχαν τον ίδιο έντονο κίνητρο και ζήλο για τον «πρώτο σουηδικό προσωπικό υπολογιστή».

LUXOR ABC80

Επεξεργαστής: 8 bit Zilog Z80A στα 3 MHz
Μνήμη RAM/VRAM/ROM: 16 KB (επεκτάσιμη στα 32 KB) / 1 KB / 16 KB
Γραφικά: κείμενο 40×25/78×72 dots (Teletext), μονόχρωμα
Ήχος: TI SN76477, 1 κανάλι (96 έτοιμοι ήχοι)
Οθόνη: Μονόχρωμη CRT, 12» (μετατροπή από τηλεόραση)
Πληκτρολόγιο: μηχανικό QWERTY, 55 πλήκτρων
Media: Κασέτα
Θύρες: Video, RS232, Κασετόφωνο, Expansion (bus)
OS/Εφαρμογές: Luxor BASIC
Διαστάσεις: 43,5×51,5×11,5 εκατοστά

 

Ο ABC80 στην αγορά

Ο ABC80 στην τελική του μορφή, με οθόνη 12'' εκ μετατροπής από ασπρόμαυρη τηλεόραση της Luxor.
Ο ABC80 στην τελική του μορφή, με οθόνη 12» εκ μετατροπής από ασπρόμαυρη τηλεόραση της Luxor.

Τους επόμενους δύο μήνες ολοκληρώνονται οι τελικοί έλεγχοι του υπολογιστή και τα δύο βασικά περιφερειακά που θα τον συνοδεύουν. Η ασπρόμαυρη οθόνη της Luxor, προερχόμενη από μετατροπή -με αφαίρεση του tuner- σε υπάρχον μοντέλο τηλεόρασης 12». Και το κασετόφωνο με δυνατότητα χειρισμού του από τον υπολογιστή (σ.σ. ο ABC80 διέθετε ειδική θύρα για τηλεχειρισμό της έναρξης και της παύσης του κασετοφώνου από αυτόν). Στην πρώτη δημοσιογραφική παρουσίαση που έγινε στις 24 Αυγούστου του 1978, υπάρχει μόνο ένα demo της λειτουργίας του κι ένα παιχνίδι παραλλαγή του Lunar Lander (Månlanda).

Δεν χρειάζεται κάτι περισσότερο για να τραβήξει το ενδιαφέρον των Σουηδών. Κατά τη διάρκεια έκθεσης υπολογιστών στη Στοκχόλμη, λίγες ημέρες αργότερα, το περίπτερο της Luxor είναι γεμάτο από ενδιαφερόμενους. Τόσο χομπίστες όσο όμως και εκπροσώπους καταστημάτων. Ο υπολογιστής ακόμη απέχει αρκετούς μήνες έως ότου μπει σε μαζική παραγωγή κι όμως η επιτυχία του φαίνεται προδιαγεγραμμένη. Στην ενθουσιώδη αναμονή συμβάλλει και το βιβλίο του Γκούναρ Μάρκεσο, «O μικροϋπολογιστής ABC80», το οποίο εκδίδεται τον Αύγουστο του ’78 και περιγράφει λεπτομερώς τον υπολογιστή και τις δυνατότητές του. Τρεις ολόκληρους μήνες πριν ο ABC80 φτάσει στα καταστήματα της Σουηδίας.

Το Νοέμβριο του 1978 ξεκινά η παραγωγή και η Scandia Metric τηρεί και με το παραπάνω τη δέσμευσή της. Αγοράζει αμέσως την πρώτη παρτίδα των 7.000 κομματιών και διαθέτει τα μισά στα σχολεία, έχοντας ήδη εξασφαλίσει συμβόλαιο με το υπουργείο παιδείας της Σουηδίας και τα άλλα μισά στο λιανεμπόριο.

Ο υπολογιστής είναι φτιαγμένος από Σουηδούς, καταρχήν για Σουηδούς. Το περιβάλλον προγραμματισμού της BASIC, τα μηνύματα λειτουργίας και σφαλμάτων, τα βιβλία και το λογισμικό που αρχίζει σιγά σιγά να κατασκευάζεται (συνήθως σε BASIC), είναι όλα στη σουηδική γλώσσα. Η ποιότητα κατασκευής του ABC80 είναι κορυφαία και η διαθέσιμη μνήμη παραπάνω από επαρκής και σίγουρα πολύ περισσότερη από τον ανταγωνισμό, ο οποίος αρκείται με 4 ΚΒ κατά κύριο λόγο. Κι όλα αυτά στην προσιτή τιμή -αν και όχι φθηνή- των 6.900 σουηδικών κορωνών (~700 ευρώ).

Ισχυρή θωράκιση, ανθεκτικό πληκτρολόγιο, μεταλλική κατασκευή. Η ποιότητα κατασκευής του ABC80 ήταν πολύ ανώτερη του TRS-80, στου οποίου τη σύνθεση βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό.
Ισχυρή θωράκιση, ανθεκτικό πληκτρολόγιο, μεταλλική κατασκευή. Η ποιότητα κατασκευής του ABC80 ήταν πολύ ανώτερη του TRS-80, στου οποίου τη σύνθεση βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό.

Όπως θα αποδειχτεί μάλιστα στο μέλλον, η BASIC που συνοδεύει τον ABC80 συγκαταλέγεται στις κορυφαίες από πλευράς επιδόσεων παγκοσμίως. Σχεδιασμένος στην DIAB από τον Γιόχαν Φίνβεντ, ο διερμηνέας (interpreter) της Luxor BASIC ενσωματώνει χαρακτηριστικά μεταγλώττισης (compiling), βελτιώνοντας την ταχύτητα εκτέλεσης του κώδικα. Σε αυτό συμβάλει και το πολύ αποτελεσματικό κύκλωμα I/O. Το πόσο αυξημένες ήταν οι επιδόσεις της γλώσσας φάνηκε χειροπιαστά το 1982, όταν το περιοδικό υπολογιστών Mikrodatorn εφάρμοσε μία σειρά μετροπρογραμμάτων (benchmarks) της γλώσσας. Πρόκειται για οκτώ βασικές υπορουτίνες σε BASIC, γνωστές ως BM1-BM8, που χρησιμοποιούνται παγκοσμίως εκείνη την εποχή από τον ειδικό Τύπο και μετρούν τις επιδόσεις στις πιο συνηθισμένες διεργασίες (ανάγνωση και εγγραφή στη μνήμη, μαθηματικές πράξεις ακεραίων και δεκαδικών κ.α.). Σε αυτά τα μετροπρογράμματα, ο ABC80 ήταν έως και 15 φορές ταχύτερος από τον σύγχρονό του -και με κοινό επεξεργαστή- Sinclair ZX81. Το ακόμη πιο εντυπωσιακό εύρημα ήταν ότι ο 8μπιτος ABC80 εκτελούσε πράξεις κινητής υποδιαστολής (στη BASIC) 2,5 φορες ταχύτερα από ό,τι ο 16μπιτος IBM-PC!

Λόγω της πολύ αυξημένης ζήτησης του ABC80, αλλά και της πρόθεσης πολλών καταστημάτων να τον βάλουν στις βιτρίνες του, οργανώνεται το δίκτυο διάθεσης του υπολογιστή, Team-100, αποτελούμενο από τους εγκεκριμένους αντιπροσώπους της Luxor στη Σουηδία. Με λίγα  λόγια, όχι μόνο η εταιρεία δεν αναζητεί καταστήματα που θα διαθέσουν το προϊόν της, αλλά τα καταστήματα παρακαλούν να πάρουν την έγκρισή της. Με το Team-100 η εταιρεία εξασφαλίζει ότι και η ζήτηση θα καλυφθεί και δεν θα γίνουν παιχνίδια με τις τιμές και -κυρίως- οι πελάτες της θα εξασφαλίσουν ενημέρωση και υποστήριξη από αξιόπιστους συνεργάτες με κατάλληλη τεχνογνωσία. Στα επόμενα δύο χρόνια, υπολογίζεται ότι οι πωλήσεις ξεπέρασαν τις 33.000, δηλαδή το 70% της συνολικής αγοράς προσωπικών υπολογιστών στη Σουηδία.

O εκτυπωτής ακίδας Epson MX-80 αποτέλεσε τη βασική επιλογή για τον ABC80, από τη Luxor.
O εκτυπωτής ακίδας Epson MX-80 αποτέλεσε τη βασική επιλογή για τον ABC80, από τη Luxor.

Παράλληλα, το μηχάνημα εμπλουτίζεται με περιφερειακές συσκευές και λογισμικό. Για τις πρώτες ακολουθείται η ίδια μέθοδος με την κατασκευή του υπολογιστή: έτοιμες λύσεις του εμπορίου κατόπιν ελέγχου ποιότητας και εξασφάλισης όσο το δυνατόν καλύτερης τιμής. Η Luxor επιλέγει μόντεμ και εκτυπωτή για τον ABC80. Πρώτα προσφέρεται ο ογκώδης Centronics 779 (σ.σ. τον ίδιο επέλεξε η Tandy για τον TRS-80), αλλά το 1980 επιλέγεται μετά από αξιολόγηση ο Epson MX-80. Ένας ιδιαίτερα πρωτοπόρος εκτυπωτής ακίδας για προσωπικούς υπολογιστές, που θα καταστεί παγκόσμιο στάνταρ για τα επόμενα χρόνια. Η DIAB από την πλευρά της, αναπτύσσει τους άκρως απαραίτητους ελεγκτές για τα disk drives, καθώς ο ABC80 δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά σε κασέτα. Οι συσκεύες είναι διάστασης 5,25» και με μικρό διαθέσιμο αποθηκευτικό χώρο 80 KB. Το πρώτο εμπορικό προϊόν με κωδικό FD2 είναι ένα κουτί που τοποθετείται κάτω από το μόνιτορ και ενσωματώνει δύο FDD. Τη συσκευή συνοδεύει και το βασικών δυνατοτήτων λειτουργικό σύστημα ABC-DOS, επίσης σχεδιασμένο στην DIAB. Παράλληλα, αναπτύσει και κάρτα για 80στηλο κείμενο, ώστε να μπορεί να τρέξει ο -βασισμένος στον Z80- υπολογιστής το δημοφιλές λειτουργικό σύστημα CP/M και τις επαγγελματικές εφαρμογές του. Το πρόβλημα είναι ότι όταν ολοκληρώνεται η κατασκευή της κάρτας, δεν υπάρχει ακόμη διαθέσιμο μόνιτορ για να σηκώσει την ανάλυση του 80στηλου κειμένου.

Το software από την άλλη εμπλουτίζεται συνεχώς, κυρίως από χομπίστες και επαγγελματίες Σουηδούς προγραμματιστές. Παρά τις πρωτόγονες δυνατότητες στα γραφικά και τον ήχο, κυκλοφορούν ουκ ολίγα παιχνίδια, κυρίως παραλλαγές γνωστών arcades. Δεν λείπουν όμως και οι εφαρμογές γραφείου και βέβαια το εκπαιδευτικό λογισμικό. Μεγάλη συμβολή στον εμπλουτισμό της βιβλιοθήκης προγραμμάτων θα έχουν οι φοιτητές του Μάρκεσο στο ETH.

Ο ABC80 στην πιο πλήρη σύνθεσή του, με εξωτερικό κασετόφωνο και τη συσκευή Data Disc με διπλό FDD 5,25''.
Ο ABC80 στην πιο πλήρη σύνθεσή του, με εξωτερικό κασετόφωνο και τη συσκευή Data Disc με διπλό FDD 5,25».

Εκείνη την περίοδο διογκώθηκε ένα πρόβλημα που θα μπορούσε να τινάξει στον αέρα τον ABC80 στην πιο κρίσιμη στιγμή. Τα οικονομικά προβλήματα της Luxor, με απαρχή την καταστροφική φωτιά του 1976, όχι μόνο δεν επιλύθηκαν, αλλά συνέχισαν να μεγαλώνουν. Παρά την εμπορική επιτυχία του ABC80, οι πωλήσεις και το περιθώριο κέρδους δεν επαρκούν για να αναστρέψουν την κατάσταση. Η αγορά υπολογιστών άλλωστε δεν είναι ακόμη μαζική, συγκρινόμενη με τις τηλεοράσεις. Ευτυχώς, τα πράγματα περισώζονται από το σουηδικό κράτος, το οποίο σπεύδει το 1979 να εξαγοράσει την Luxor και να επιτρέψει την απρόσκοπτη συνέχεια της παραγωγής και εξέλιξης του υπολογιστή. Κυρίως όμως για να δοθεί η ευκαιρία να ενισχυθεί με νέα μοντέλα που θα αντιμετωπίσουν τον αυξανόμενο ανταγωνισμό από τις ΗΠΑ.

 

Luxor ABC800 models

Σειρά ABC800: Οι διάδοχοι

Ήδη από το 1980, ο ABC80 άρχισε να δείχνει τα όριά του, αλλά και την ηλικία του, συγκριτικά με τους νέους home computer που κάνουν την παρουσία τους στη διεθνή αγορά. Τα στελέχη της Luxor γνωρίζουν πλέον πολύ καλά ποια είναι τα προβλήματα του αρχικού σχεδίου και πώς αυτά μπορούν -και πρέπει- να διορθωθούν. Είναι μάλιστα τέτοιος ο ενθουσιασμός τους από την αποδοχή του υπολογιστή τους στην αγορά, ώστε να στοχεύουν ακόμη και στις εξαγωγές των επόμενων μοντέλων. Οι διάδοχοι του ABC80 θα πρέπει να καλύπτουν τις αυξημένες απαιτήσεις του επαγγελματικού κοινού και βέβαια θα πρέπει οπωσδήποτε να είναι έγχρωμοι. Λιγότερο τα Atari 400/800 και πολύ περισσότερο ο Commodore VIC-20 που κάνει την εμφάνισή του το 1981, πιέζουν τις εξελίξεις. Σε σχέση με τον υπολογιστή της Commodore, ο ABC80 είναι αρκετά ακριβότερος, αν και με οθόνη και κασετόφωνο η τιμή του VIC-20 προσπερνάει εκείνη του Σουηδού ανταγωνιστή.

Αυτή τη φορά δεν υπάρχει βιασύνη. Ο σχεδιασμός και η κατασκευή του επόμενου μοντέλου θα διαρκέσουν πάνω από ένα χρόνο και τελικά θα κυκλοφορήσει στην αγορά το 1982, σε δύο αρχικά εκδόσεις. Ο Luxor ABC800 διατηρεί τη βασική σύνθεση του ABC80, όντας βελτιωμένος στα σημεία εκείνα που υστερούσε ο προκάτοχός του. Οι νέες προδιαγραφές περιλαμβάνουν τα παρακάτω κυριότερα σημεία:

  • Διπλασιασμός της RAM, με τα επιπλέον 16 ΚΒ σε ρόλο video RAM, ώστε να επιτυγχάνονται bitmap γραφικά υψηλής ανάλυσης.
  • Προσθήκη δεύτερης θύρας RS232 (COM) για σύνδεση με περισσότερες συσκευές επικοινωνίας (και κυρίως modem)
  • Επαύξηση του πληκτρολογίου με προγραμματιζόμενα πλήκτρα (F-keys) και ξεχωριστό αριθμητικό.
Στο εσωτερικό του ABC800 ξεχωρίζει ο ελεγκτής γραφικών (CRTC) Motorola 6845. Είναι ο ίδιος που χρησιμοποιείται στην κάρτα CGA και στο κύκλωμα γραφικών των Amstrad CPC. Δεν διαθέτει δική του VRAM και του παρέχονται 16 ΚΒ από την κεντρική μνήμη του συστήματος.
Στο εσωτερικό του ABC800 ξεχωρίζει ο ελεγκτής γραφικών (CRTC) Motorola 6845. Είναι ο ίδιος που χρησιμοποιείται στην κάρτα CGA και στο κύκλωμα γραφικών των Amstrad CPC. Δεν διαθέτει δική του VRAM και του παρέχονται 16 ΚΒ από την κεντρική μνήμη του συστήματος.

Προφανώς, όλες οι βελτιώσεις προσβλέπουν στην κάλυψη επαγγελματικών απαιτήσεων. Ωστόσο, εδώ δημιουργούνται δύο ζητήματα. Αφενός μεν οι τηλεοράσεις της Luxor δεν μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες των γραφικών υψηλής ανάλυσης. Αφετέρου δε, πρέπει οπωσδήποτε να εξελιχθεί πλήρες σετ επαγγελματικού λογισμικού, ειδάλλως τα νέα μοντέλα δεν θα έχουν πρακτική αξία.

Το μεν πρώτο ζήτημα λύθηκε με κάποιους συμβιβασμούς. Ο ABC800 κυκλοφόρησε σε δύο εκδόσεις. Η φθηνότερη ABC800C είχε τη δυνατότητα απεικόνισης έγχρωμων γραφικών σε συμβατική οθόνη 14 ιντσών (από μετατροπή τηλεόρασης), με 8 χρώματα, αλλά μόνο σε χαμηλή ανάλυση 40 στηλου κειμένου και 240×240 pixels. Η ακριβότερη ABC800H συνοδευόταν από μονόχρωμο (κίτρινο) μόνιτορ 12 ιντσών και δυνατότητα απεικόνισης 80στηλου κειμένου και επίσης μονόχρωμων γραφικών ανάλυσης 512×240 pixels. Έτσι, πρακτικά ο μεν ABC800C ήταν άμεσος διάδοχος του ABC80 σε ρόλο οικιακού υπολογιστή, ο δε ABC800H ήταν ένα νέο αμιγώς επαγγελματικό μοντέλο.

Luxor ABC800H με μονόχρωμο μόνιτορ και δυνατότητα απεικόνισης 80στηλου κειμένου και γραφικών υψηλής ανάλυσης
Luxor ABC800H με μονόχρωμο μόνιτορ και δυνατότητα απεικόνισης 80στηλου κειμένου και γραφικών υψηλής ανάλυσης

Το ζήτημα του λογισμικού ήταν πιο απαιτητικό. Οι εφαρμογές δεν μπορούσαν να αναπτυχθούν εσωτερικά από την Luxor και την DIAB. Ούτε βέβαια από μεμονωμένους χομπίστες ή ακόμη και επαγγελματίες. Τη λύση έδωσε η εταιρεία P-data από το Λουντ, η οποία σχεδίασε έναν επεξεργαστή κειμένου και μία εφαρμογή βάσης δεδομένων. Τα δύο αυτά πακέτα ήταν έτοιμα προς διάθεση με την κυκλοφορία του υπολογιστή, την άνοιξη του 1982. Πολύ γρήγορα όμως προστέθηκε μία ακόμη εταιρεία ανάπτυξης λογισμικού, επίσης από το Λουντ. Η Data Kraft. Οι τρεις εταιρείες, Luxor, P-data και Data Kraft, ανέπτυξαν σε συνεργασία ένα πλήρες σετ επαγγελματικών εφαρμογών, το οποίο περιλάμβανε επεξεργαστή κειμένου, λογιστικό φύλλο, προγράμματα επεξεργασίας γραφικών, ελέγχου αποθήκης και πελατών, τιμολογήσεων και μισθοδοσίας. Παράλληλα, η DIAB βελτίωσε την ήδη εξαιρετική BASIC στην έκδοση ΙΙ. Με μικρές επαυξήσεις στον interpreter, απαιτούσε 24 ΚΒ PROM και διόρθωνε κάποια προβλήματα στις πράξεις με δεκαδικούς αριθμούς, παραμένοντας η πλέον γρήγορη έκδοση BASIC μεταξύ του 8μπιτου και 16μπιτου ανταγωνισμού. Η συνολική ROM ανέρχεται πλέον στα 32 KB και περιλαμβάνει, εκτός της Luxor BASIC II, το λειτουργικό σύστημα ABC-DOS (για την άμεση αξιοποίηση των εξωτερικών disk drives) και μία μικρή εφαρμογή monitor του συστήματος.

Η αναμονή για τον ABC800 ήταν ακόμη μεγαλύτερη, καθώς το κοινό γνώριζε ήδη από το 1980 ότι είχε ξεκινήσει ο σχεδιασμός του. Η εμπορική επιτυχία του ABC80 συνεχίστηκε και στο διάδοχό του, με τις πωλήσεις να εκτοξεύονται περαιτέρω και το νέο μοντέλο να διατηρεί την κυριαρχία στην αγορά της Σουηδίας. Παρά την επιτυχία του, ο ABC800 δεν βγήκε από τα σουηδικά σύνορα.

Ως το 1984, η οικογένεια ABC800 συμπληρώθηκε από δύο ακόμη μοντέλα.

O ABC802 ήταν ένα compact σύστημα που θα μπορούσε να λειτουργεί και σαν τερματικό σε εταιρικό δίκτυο. Τα κυκλώματα του υπολογιστή βρίσκονταν εντός του κουτιού του μόνιτορ. Υπήρχε επίσης δυνατότητα επιλογής μικρού μεγέθους πληκτρολογίου (χωρίς αριθμητικό).
O ABC802 ήταν ένα compact σύστημα που θα μπορούσε να λειτουργεί και σαν τερματικό σε εταιρικό δίκτυο. Τα κυκλώματα του υπολογιστή βρίσκονταν εντός του κουτιού του μόνιτορ. Υπήρχε επίσης δυνατότητα επιλογής μικρού μεγέθους πληκτρολογίου (χωρίς αριθμητικό).

Ο Luxor ABC802, που κυκλοφόρησε το 1983, ήταν ένα πολύ συμπαγές μοντέλο στη φιλοσοφία σχεδιασμού του Apple IIc. Δηλαδή, αν και δεν ήταν φορητό, μπορούσε πολύ εύκολα να μεταφερθεί, καθώς το κουτί του μόνιτορ περιλάμβανε και την πλακέτα του συστήματος.  Ζύγιζε συνολικά (μαζί με το πληκτρολόγιο) 8 κιλά. Το μόνιτορ ήταν μονόχρωμο, διαγωνίου μόλις 9,7 ιντσών και με δυνατότητα απεικόνισης 80στηλου κειμένου, αλλά όχι γραφικών. Αντί αυτών μπορούσε να απεικονίσει ψευδογραφικά, μέσω 64 προγραμματιζόμενων χαρακτήρων. Σε αυτήν την περίπτωση η ανάλυση ανερχόταν στα 158×72 dots. Ο  ABC802 διέθετε διπλάσια μνήμη από τον ABC800, με τα ανώτερα 32 KB να έχουν ρόλο RAM drive. Το σύστημα προοριζόταν για αποκλειστικά επαγγελματική χρήση και ειδικά σε εταιρικό δίκτυο μπορούσε να λειτουργήσει ως τερματικό, εύκολα μεταφερόμενο από γραφείο σε γραφείο. Γι’ αυτό το λόγο διέθετε στάνταρ θύρα για τοπικό δίκτυο (ABC-NET).

Λίγους μήνες αργότερα κυκλοφόρησε και το κορυφαίο 8μπιτο μοντέλο Luxor. O ABC806 περιλάμβανε ό,τι οι 800 και 802 μαζί, με ακόμη περισσότερη μνήμη και με το λειτουργικό σύστημα CP/M στο βασικό του εξοπλισμό. Από τα 160 ΚΒ της μνήμης RAM του συστήματος, τα 32 ΚΒ πλέον ήταν όλα διαθέσιμα στον χρήστη και τα υπόλοιπα 128 ΚΒ μοιράζονταν στα γραφικά και σε ρόλο RAM drive. Υποστηρίζονταν όλα τα modes γραφικών των προηγούμενων μοντέλων, έγχρωμα και μονόχρωμα, μαζί με τους 64 προγραμματιζόμενους χαρακτήρες του ABC802. Ο ABC806 ήταν επίσης ο μόνος που ακολουθούσε τη διάταξη ξεχωριστής κύριας μονάδας από το πληκτρολόγιο και το μόνιτορ, όπως οι περισσότεροι desktop υπολογιστές και βέβαια ο IBM-PC. Η όλη σύνθεση ήταν ελαφρώς πιο λεπτή από τον ABC800 και η εμφάνιση έντονα επαγγελματική. L

Το ABC806 ήταν το κορυφαίο των 8μπιτων συστημάτων της Luxor, συνδυάζοντας τα χαρακτηριστικά των ABC800 και 802 και πληθώρα διαθέσιμης μνήμης. Ήταν και το μόνο με διάταξη desktop (πληκτρολόγιο, κύρια μονάδα, μόνιτορ).
Το ABC806 ήταν το κορυφαίο των 8μπιτων συστημάτων της Luxor, συνδυάζοντας τα χαρακτηριστικά των ABC800 και 802 και πληθώρα διαθέσιμης μνήμης. Ήταν και το μόνο με διάταξη desktop (πληκτρολόγιο, κύρια μονάδα, μόνιτορ).

Ως και το 1983, οι υπολογιστές της σειράς ABC800 κατάφεραν να αντιμετωπίσουν με αξιώσεις τον ανταγωνισμό. Όταν όμως άρχισε η εισαγωγή του IBM-PC στην Σουηδία η πίεση στην επαγγελματική αγορά έγινε πολύ έντονη. Είναι ενδεικτικό, ότι εν όψει της εισαγωγής του προσωπικού υπολογιστή της IBM, η Luxor χρησιμοποιούσε το μότο «Ποιος χρειάζεται IBM-PC;«, περίπου σα να ξόρκιζε το μέλλον. Η αλήθεια είναι ότι, καθώς οι υπολογιστές της μπορούσαν να τρέξουν CP/M και τις εφαρμογές του, κάλυπταν και με το παραπάνω τις απαιτήσεις του κοινού στο οποίο προορίζονταν, έχοντας σαν πλεονέκτημα ότι η ταυτότητα του λογισμικού ήταν αποκλειστικά σουηδική. Το 1984 όμως, αναγκάστηκε από τις συνθήκες να αλλάξει ρότα και να χορέψει στο ρυθμό του νέου 16μπιτου προτύπου. Έτσι κατασκεύασε τη συσκευή ABC16. Πρακτικά δηλαδή έναν δεύτερο υπολογιστή με επεξεργαστή Intel 8088 και μνήμη από 256 ΚΒ έως 1 ΜΒ. Ο ABC16 συνδεόταν σε οποιοδήποτε ABC800 και μπορούσε να τρέξει PC DOS/MS DOS και πολλές από τις εφαρμογές των IBM-PC. Το πλήρες σύστημα είχε χαρακτηριστικά πολυδιεργασίας και ήταν ικανό να τρέχει έως και τέσσερις εφαρμογές παράλληλα σε 8μπιτο και 16μπιτο mode.

LUXOR ABC800

Επεξεργαστής: 8 bit Zilog Z80A στα 3 MHz
Μνήμη RAM/ROM: 32 KB (τα 16 KB VRAM) / 32 KB
Γραφικά: κείμενο 40×25, 240×240 pixels, 8 χρώματα (ABC800C)
κείμενο 80×25, 512×240 pixels, μονόχρωμα (ABC800H)
Ήχος: TI SN76477, 1 κανάλι
Οθόνη: Έγχρωμη CRT 14» (ABC800C), μονόχρωμη 12» (ABC800C)
Πληκτρολόγιο: μηχανικό QWERTY, 77 πλήκτρων
Media: Κασέτα, FDD 5,25» και 8»
Θύρες: Video, 2x RS232, Κασετόφωνο, Expansion (bus)
OS/Εφαρμογές: ABC-DOS, Luxor BASIC II
Διαστάσεις: 50x35x7,5 εκατοστά

LUXOR ABC802

Όπως ABC800 εκτός από:
Μνήμη RAM: 64 KB (τα 32 KB RAM drive)
Γραφικά: κείμενο 80×25, 158×72 dots, μονόχρωμα
Οθόνη: μονόχρωμη CRT, 9,7»
Πληκτρολόγιο: μηχανικό QWERTY, 55 πλήκτρων
Θύρες: όπως ABC800 και επιπλέον θύρα ABC NET
Διαστάσεις: 21x24x31,5 εκατοστά (μόνιτορ/κύρια μονάδα)

LUXOR ABC806

Όπως ABC800 εκτός από:
Μνήμη RAM: 160 KB (τα 128 KB VRAM και RAM drive)
Γραφικά: κείμενο 80×25, 240×240/8 χρώματα, 512×240/μονόχρωμα
Θύρες: όπως ABC800 και επιπλέον θύρα ABC NET
OS/Εφαρμογές: ABC-DOS, CP/M, Luxor BASIC II
Διαστάσεις: 50x35x7 εκατοστά

 

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΣΥΣΚΕΥΕΣ

Οι Luxor, DIAB και Scandia Metric συνέχισαν να υποστηρίζουν με νέες περιφερειακές συσκευές τόσο τους ABC800, όσο όμως και την πρώτη γενιά του ABC80. Τα, από το 1979, πρώτα disk drives των 5,25», τα οποία ήταν θορυβώδη και με πολύ μικρό αποθηκευτικό χώρο που δεν ξεπερνούσε τα 80 ΚΒ, γρήγορα αντικαταστάθηκαν από νεότερα φορμά και εμπλουτίστηκαν και με άλλες διαστάσεις δισκέτας. Ως το 1982 είχαν παρουσιαστεί μονάδες εύκαμπτου δίσκου 5,25» των 160 KB (ABC830) και των 640 KB (ABC832/834). Ειδικά για την περίπτωση του compact ABC802 προσφέρθηκαν disk drives των 3,5». Η μεγαλύτερη διάσταση σε floppy disk ήταν των , με 1 MB σε κάθε δισκέτα. Το διπλό FDD των 8» (ABC838) κυκλοφόρησε κι αυτό το 1982. Γενικά, η διάταξη των δύο FDD σε μία συσκευή ήταν η πιο συνηθισμένη. Αυτό όμως σήμαινε ότι η τιμή τους μπορούσε να ξεπεράσει κατά πολύ εκείνη του υπολογιστή. Τα περισσότερα drives είχαν μηχανισμό της BASF. Το 1983 θα κυκλοφορήσει και ο πρώτος σκληρός δίσκος, διάστασης 5,25» και με αποθηκευτικό χώρο 10 MB (ABC850). Τα επόμενα χρόνια παρουσιάστηκαν δύο ακόμη εκδόσεις HDD των 20 MB (ABC852) και 60 MB (ABC856).

ABC-LAB. Το σετ έγινε ανάρπαστο στους χομπίστες χρήστες του ABC80.
ABC-LAB. Το σετ έγινε ανάρπαστο στους χομπίστες χρήστες του ABC80. Σχεδιασμένο σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Τσάλμερς, στο Γκέτεμποργκ, το ABC-LAB ήταν μία εργαστηριακή συσκευή για σχεδιασμό ψηφιακών και ηλεκτρονικών κυκλωμάτων. Συνδεόταν με τον ABC80, από όπου καθορίζονταν οι παράμετροι λειτουργίας και γινόταν ο έλεγχος του δοκιμαστικού κυκλώματος.

Τα πρώτα χρόνια, η Luxor δεν κατασκεύαζε ειδικευμένα μόνιτορ για τον ABC80, παρά μόνο μετασκεύαζε τηλεοράσεις αφαιρώντας το tuner τους. Η ίδια τακτική ακολουθήθηκε και στο πρώτο έγχρωμο μόνιτορ που συνόδευε τον ABC800C. Το πρόβλημα ήταν ότι σε αυτές τις περιπτώσεις ήταν αδύνατη η απεικόνιση γραφικών υψηλής ανάλυσης και κυρίως 80στηλου κειμένου. Ακόμη κι όταν η κάρτα των 80 στηλών έγινε διαθέσιμη, μόνιτορ της Luxor δεν υπήρχε να την υποστηρίξει. Το πρώτο πραγματικό έγχρωμο μόνιτορ (ABC812), διαγωνίου 14», της Luxor, θα έρθει πολύ αργά, το 1983. Έως τότε θα έπρεπε όσοι ήθελαν να τρέξουν CP/M να αρκεστούν στα μονόχρωμα μόνιτορ της εταιρείας. Ήταν μάλιστα πολύ δεσμευτική η κατάσταση για τους κατόχους των ABC80/800, καθώς οι υπολογιστές έπαιρναν ρεύμα από το τροφοδοτικό του μόνιτορ.

Το 1983 ολοκληρώθηκε και τα πρότυπα δικτύωσης Lux-NET και (της παραλλαγής LAN) ABC-NET, μέσω του οποίου μπορούσαν να συνδεθούν έως και 50 υπολογιστές ABC80/800 σε υπερτοπικό δίκτυο, χρησιμοποιώντας το πρωτόκολο RS422. Το δίκτυο μπορούσε να έχει συνολικό μήκος έως και 300 μέτρα και η ταχύτητα μεταφοράς δεδομένων ήταν της τάξης των 500 kbits το δευτερόλεπτο. Αξιοποιήθηκε ιδιαίτερα στα σχολεία της Σουηδίας, τα οποία ήταν εξοπλισμένα με χιλιάδες ABC80, ενώ στα νεότερα μοντέλα ABC800 η θύρα ABC-NET περιλαμβανόταν στον στάνταρ εξοπλισμό.

Το τέλος…

Ήδη από το 1983 η κατάληξη ήταν φανερή σε όποιον ήθελε να τη δει. Η είσοδος του IBM-PC στη σουηδική αγορά σήμαινε την αντίστροφη μέτρηση για κάθε εναλλακτικού προσωπικό υπολογιστή μικρού κατασκευαστή. Ακόμη κι αν αυτός κατασκεύαζε μοντέλα αποκλειστικά φτιαγμένα ειδικά για την τοπική αγορά. Ούτε όμως η Luxor, ούτε η DIAB ήθελαν να αντικρύσουν την πραγματικότητα. Ή μάλλον, πίστευαν ότι θα μπορούσαν να την αντιμετωπίσουν με το δικό τους τρόπο.

O ABC800 κατάφερε να κερδίσει την τοπική αγορά σε ρόλο επαγγελματικού υπολογιστή, έως το 1983, οπότε η είσοδος του IBM-PC στη Σουηδία σήμανε την αρχή του τέλους για τους 8μπιτους υπολογιστές της Luxor.
O ABC800 κατάφερε να κερδίσει την τοπική αγορά σε ρόλο επαγγελματικού υπολογιστή, έως το 1983, οπότε η είσοδος του IBM-PC στη Σουηδία σήμανε την αρχή του τέλους για τους 8μπιτους ABC.

Το λάθος ξεκινά από την εμμονή των συνεργατών στην 8μπιτη πλατφόρμα του Z80. Εξασφάλιζε μεν την προς τα πίσω συμβατότητα, γινόταν όμως γρήγορα ξεπερασμένη επιλογή για απαιτητική επαγγελματική χρήση. Οι Σουηδοί πίστευαν ότι το CP/M είναι επαρκές και μάλιστα υποτίμησαν την αξία του MS DOS, αντιμετωπίζοντάς το απλά ως ένα αντίγραφο του λειτουργικού της  Digital Research. Ακόμη κι όταν έγινε φανερή η επικράτηση του προτύπου της IBM, η DIAB επέλεξε το UNIX για να απαντήσει (βλ. παρακάτω Luxor ABC1600). Βέβαια, η ομάδα των ABC δεν ήταν αφελής, ώστε να αγνοήσει το νέο πρότυπο PC και την 16μπιτη αρχιτεκτονική x86. Πέρα από τη συσκευή ABC16 που αναφέρθηκε προηγουμένως, κατασκευάστηκαν εφαρμογές για την αναγνώριση δισκετών του IBM-PC και μετατροπής αρχείων δημοφιλών εφαρμογών γραφείου (π.χ. WordPerfect) στις αντίστοιχες των ABC.

Ο Facit DTC δεν ήταν τίποτε περισσότερο, παρά ένας ABC800 σε σκούρο χρώμα.
Ο Facit DTC δεν ήταν τίποτε περισσότερο, παρά ένας ABC800 σε σκούρο χρώμα.

To 1985 θα συμβεί το πιο καθοριστικό γεγονός για το μέλλον των ABC. Το σουηδικό κράτος, το οποίο έσωσε το 1979 τη Luxor από την οικονομική καταστροφή, πούλησε την εταιρεία στη φινλανδική Nokia. Λίγο πιο πριν, το εργοστάσιο κατασκευής των ABC στη Μοτάλα είχε περάσει στα χέρια της Salora, η οποία με τη σειρά της εξαγοράστηκε από τη Nokia (σ.σ. απορροφήθηκε το 1995). Εκείνη την εποχή, η Nokia πειραματιζόταν κι εκείνη με υπολογιστές και ειδικά με IBM-PC συμβατά, έχοντας δημιουργήσει την θυγατρική εταιρεία Nokia Information Systems. Για ένα χρόνο ακόμη οι Φινλανδοί επέτρεψαν τη συνέχιση της παραγωγής και των νέων προσωπικών υπολογιστών, βασισμένων στο UNIX, ABC1600 και 9000 (σχεδιασμένων από την DIAB). Το 1986 όμως, με την Luxor Computers AB να συγχωνεύεται με την Nokia Information Systems, λαμβάνεται η απόφαση να διακοπεί η παραγωγή των ABC. Για την ιστορία, το 1991 ο τομέας ΙΤ της Nokia πέρασε στα χέρια της βρετανικής ICL και μαζί με αυτήν δύο χρόνια αργότερα στη Fujitsu. Το δε εργοστάσιο στη Μοτάλα κατέληξε στην ιδιοκτησία της SCI Systems, το 1998.

Παρόλο που υπήρξαν πλάνα για την εξαγωγή των ABC800 στην ευρωπαϊκή αγορά, τελικά το μόνο που συνέβη ήταν η κατασκευή του υπολογιστή -σε μορφή OEM- κι από δεύτερη εταιρεία στην Σουηδία, την Facit. Ο Facit DTC ήταν πρακτικά ένας ABC800 με διαφορετικά χρώματα και δεν πέρασε κι αυτός ουδέποτε τα σουηδικά σύνορα. Το μόνο γεγονός που θα μπορούσε να θεωρηθεί ως εξαγωγή, ήταν η κατασκευή ενός μικρού αριθμού ABC80 κατόπιν άδειας από την ουγγαρέζικη BRG. Οι BRG ABC80 ήταν πανομοιότυποι με το πρωτότυπο της Luxor, μόνο που διέθεταν πλήρως μεταλλικό πλαίσιο. Κατασκευάστηκαν λίγες δεκάδες από αυτούς και διατέθηκαν όλοι σε σχολεία της Ουγγαρίας.

 ABC1600 Ποιος χρειάζεται IBM-PC;

Το διαφημιστικό μότο της Luxor «ποιος χρειάζεται IBM-PC», που συνόδευε τους επαγγελματικούς ABC800, πήρε νέα -ακόμη πιο κυριολεκτική- σημασία το 1985, με τον τελευταίο ABC που βγήκε από το εργοστάσιο της Luxor.

Luxor ABC1600
Luxor ABC1600, ο τελευταίος των ABC επιχείρησε να απαντήσει στον IBM-PC με έναν ιδιαίτερα ισχυρό σταθμό εργασίας, βασισμένο στο UNIX.

Ο ABC1600 ήταν ένα workstation σχεδιασμένο το 1984 από την DIAB. Η συνεργάτιδα της Luxor επένδυσε σε μία λύση που εκείνη την εποχή φάνταζε ιδιαίτερα ελπιδοφόρα και ικανή να αντιμετωπίσει το συνδυασμό IBM-PC/MS DOS. Το UNIX. Βασισμένος σε μία παραλλαγή της έκδοσης Unix System V (της AT&T) και με 16μπιτο επεξεργαστή MC68000 (στην έκδοση 68008 με τον «κομμένο» δίαυλο στα 8bits, όπως και στον QL), ο υπολογιστής υποστήριζε πολυδιεργασία και βέβαια ήταν ιδανικό για δικτυακό περιβάλλον. Για μία ακόμη φορά, η DIAB έπεισε την Luxor, η οποία διέθετε τη δυνατότητα μαζικής παραγωγής, να το «συσκευάσει» σε μορφή προσωπικού υπολογιστή.

Το εμπορικό αποτέλεσμα ήταν ο ABC1600 και προοριζόταν να αντικαστήσει τα γερασμένα 8μπιτα ABC800 με το ξεπερασμένο CP/M. Ένα πολύ ισχυρό και πλούσιας σύνθεσης σύστημα, με παραθυρικό περιβάλλον χρήσης, χάρη στην παραλλαγή ABCenix (αργότερα Dnix). Ο ABC1600 διέθετε νέο πληκτρολόγιο 99 πλήκτρων με 15 function keys και συνοδευόταν από mouse. Στην βασική έκδοση ενσωμάτωνε σκληρό δίσκο, που όμως απογείωνε την τιμή του πέρα από τις δυνατότητες ενός απλού επαγγελματία. Από πλευράς γραφικών υποστηριζόταν η εξαιρετικά υψηλή ανάλυση των 1.024×768 pixels, αν και απουσίαζε το χρώμα. Προφανώς ο ABC1600 ήταν ενδεδειγμένος για χρήση CAD και DTP, κάτι που ενισχυόταν και από την ύπαρξη του περιστρεφόμενου μόνιτορ ABC1615. Παρουσίαζε, τέλος, αυξημένες δυνατότητας επεκτασιμότητας και συνδεσιμότητας, με δύο θύρες RS232 και τέσσερις υποδοχές για κάρτες επέκτασης.

Στους λίγους μήνες που απέμειναν μέχρι την παύση της παραγωγής των ABC, το συγκεκριμένο μοντέλο κατάφερε να πουλήσει κάτι λιγότερο από 500 κομμάτια στην τοπική αγορά. Πολύ λιγότερες πωλήσεις σημείωσε η ακόμη πιο ισχυρή έκδοση ABC9000, με επεξεργαστή MC68010 (16μπιτο bus), έξι σειριακές θύρες και πέντε για κάρτες επέκτασης. Ένα σύστημα του οποίου η τιμή μπορούσε να ξεπεράσει τα 25.000 ευρώ (με 120 MB δίσκο και tape streamer)!

Οι ABC1600/9000 ήταν οι πιο αποτυχημένοι εμπορικά ABC και δεν θα άλλαζε κάτι, ακόμη κι αν η Luxor δεν περνούσε στα χέρια της Nokia. Προφανώς, η απάντηση της αγοράς στο ερώτημα της Luxor ήταν «εμείς χρειαζόμαστε τον IBM-PC«.

LUXOR ABC1600

Επεξεργαστής: 8/16 bit Motorola 68008 στα 8 MHz
Μνήμη RAM/ROM: 1 MB / 16 KB
Γραφικά: 1.024×768 pixels, μονόχρωμα
Πληκτρολόγιο: μηχανικό QWERTY, 99 πλήκτρων, 15 F-keys, αριθμητικό
Δίσκοι: FDD 5,25» (640 KB), HDD 12,8 MB (αργότερα 20 MB)
Θύρες: RGB, 2x RS232C, Παράλληλη, Εξωτ. FDD, 4x expansion slots
OS/Εφαρμογές: ABCenix/Dnix (παραλλαγές UNIX)

ΠΗΓΕΣ

Δείτε επίσης…