MOS_6502

16/ 09/ 1975 | MOS Technology 6502

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ 16 Σεπτεμβρίου 1975, παρουσιάζεται στην WESCON του Σαν Φρανσίσκο, το ζευγάρι 8μπιτων επεξεργαστών 6501 και 6502 της MOS Technology. Με 20-25 δολάρια αρχική τιμή είναι οι φθηνότεροι επεξεργαστές στην αγορά και γι’ αυτό θα γίνουν η καρδιά των πρώτων οικιακών υπολογιστών λίγα χρόνια αργότερα, ανταγωνιζόμενοι τον εξίσου επιτυχημένο Zilog Z80.

O MOS 6502 ήταν βασισμένος στον Motorola 6800, με τον οποίο άλλωστε μοιράζονταν κοινό δίαυλο. Ο λόγος ήταν απλός. Σχεδιάστηκε από την ίδια ομάδα μηχανικών, όταν, λόγω αδιαλαξίας και αδιαφορίας της Motorola, την εγκατέλειψαν προκειμένου να κατασκευάσουν μόνοι τους έναν καλύτερο και κυρίως φθηνότερο επεξεργαστή.

Motorola MC6800 (1974)
Οι MOS 6501 και 6502 ήταν βασισμένοι στην αρχιτεκτονική του Motorola 6800. Ο 6501 ήταν μάλιστα συμβατός σε επίπεδο ακίδων, με αποτέλεσμα να διακοπεί η παραγωγή του όταν η MOS προχώρησε σε εξωδικαστικό συμβιβασμό με την Motorola το 1976.

Πιο συγκεκριμένα, όταν κυκλοφόρησε ο MC6800 κόστιζε περί τα 300 δολάρια. Τιμή που δύσκολα θα τον καθιστούσε ιδανικό επεξεργαστή για μελλοντικούς μικροϋπολογιστές και προσωπικούς υπολογιστές. Ο μηχανικός Τσακ Πεντλ προσπάθησε να εξηγήσει στη διοίκηση της Motorola πώς θα μπορούσαν να επανασχεδιάσουν τον επεξεργαστή ώστε η τιμή του να συμπιεστεί στο ένα δέκατο. Μία ιδέα που διόλου δεν άρεσε στην εταιρεία.

Το σκεπτικό του Πεντλ ήταν απλό. Να συμπιέσουν το μέγεθος του επεξεργαστή, ώστε το ίδιο waffer να μπορεί να βγάλει περισσότερα τσιπάκια. Μετά και την επίσημη έγγραφη άρνηση της Motorola, ο Πεντλ, μαζί με τον Μπιλ Μεντς και πέντε άλλους μηχανικούς της ομάδας του MC6800 απευθύνθηκαν στην μικρή κατασκευάστρια ολοκληρωμένων MOS Technology για να παρουσιάσουν την ιδέα τους. Η MOS υποδέχτηκε τους πρώην μηχανικούς της Motorola τον Αύγουστο του 1974, οπότε και ξεκίνησε άμεσα ο σχεδιασμός του νέου επεξεργαστή.

Μετά την εξαγορά της MOS Technologies από την Commodore, η τελευταία συνέχισε τη διάθεση του ΚΙΜ-1, προσθέτοντας το όνομά της στο λογότυπο
Το κιτ KIM-1 του Τσακ Πεντλ, κατασκευάστηκε για να προωθήσει τον MOS 6502 στην αγορά. Προσέλκυσε το ενδιαφέρον της Commodore, η οποία θα προσπερούσε τις ηλεκτρονικές αριθμομηχανές, για να πάει απευθείας στους προσωπικούς υπολογιστές το 1977. Κάτι που έγινε, αφού εξαγόρασε την MOS Technology το φθινόπωρο του 1976.

Η οικογένεια MCS6500 έσπασε κάθε ρεκόρ ταχύτητας υλοποίησης. Τα δύο πρώτα τσιπάκια, MCS6501 και MCS6502, σχεδιάστηκαν στο χαρτί και δούλεψαν με την πρώτη όταν κατασκευάστηκαν τα πρωτότυπα. Οι δύο εκδόσεις δεν διέφεραν μεταξύ τους, παρά μόνο στο ότι ο 6501 ήταν συμβατός στη διάταξη των ακίδων με τον MC6800. Το νέο τσιπάκι, αν και βασισμένο στην αρχιτεκτονική του επεξεργαστή της Motorola, διέθετε λιγότερα τρανζίστορ και μικρότερο σετ μικροεντολών. Μάλιστα, θεωρείται από πολλούς, ότι οι 6501/6502 αποτελούσαν την πρώτη περίπτωση RISC αρχιτεκτονικής. Αν και οι 6501/6502 ήταν χρονισμένοι στην ίδια συχνότητα με τον MC6800, στην πράξη οι επιδόσεις τους ήταν έως και τέσσερις φορές καλύτερες. Σύμφωνα με τον Μεντς μάλιστα, ο σχεδιασμός ήταν τόσο αποτελεσματικός, ώστε στο εργαστήριο μπόρεσαν να ανεβάσουν τη συχνότητα ως και τα 10 MHz, χωρίς πρόβλημα στη λειτουργία.

Όταν η MOS Technology λάνσαρε την οικογένεια MCS6500 στην WESCON του 1975, το κόστος αγοράς ξεκινούσε από τα μόλις 20 δολάρια. Ήταν οι πιο φθηνοί -και με διαφορά- 8μπιτοι επεξεργαστές παγκοσμίως. Άρα, ιδανικοί για τους κατασκευαστές μικροϋπολογιστών, που τότε άρχιζαν να εξαπλώνονται στις ΗΠΑ. Θα περάσει πάνω από ένας χρόνος μέχρι να εμφανιστεί ο μεγάλος -και επίσης φθηνός- ανταγωνιστής. Ο Zilog Z80.

Commodore PET
Δύο από τους τρεις πρώτους προσωπικούς υπολογιστές της μαζικής αγοράς βασίζονταν στον MOS 6502. Ο ένας είναι ο Commodore PET της φωτογραφίας. Ο άλλος, ο Apple II.

Όπως ήταν αναμενόμενο, η Motorola αντέδρασε άμεσα στην παρουσία των MCS6500. Υπέβαλε μήνυση στην MOS για παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων. Παράλληλα μείωσε την τιμή του MC6800 στο ένα τρίτο. Η MOS γνώριζε ότι η γιγαντιαία Motorola θα έριχνε πάνω της ένα στρατό δικηγόρων, αλλά δεν ήταν αυτό το ζήτημα. Μέχρι να προχωρήσουν οι νομικές διαδικασίες, θα προλάβαινε να τοποθετηθεί επιθετικά στην αγορά. Ακολουθώντας τις τυπικές διαδικασίες πήγε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και συμφώνησε να σταματήσει την παραγωγή του MCS6501 και να πληρώσει 200.000 δολάρια στη Motorola για χρήση πατεντών.

Όταν έγινε αυτό, τον Μάρτιο του 1976, ήταν ήδη αργά για την Motorola. Αν και το Μάιο της ίδιας χρονιάς έριξε την τιμή του MC6800 στα 35 δολάρια, ο επεξεργαστής της δεν θα είχε καμία τύχη πλάι στον καλύτερο και φθηνότερο 6502. Το Νοέμβριο του ’76 η Commodore θα εξαγοράσει την MOS Technology, αποκτώντας με αυτόν τον τρόπο τη γραμμή παραγωγής των επεξεργαστών για όλους τους μελλοντικούς υπολογιστές της. Την ίδια περίοδο, ο Στιβ Γουόζνιακ επιλέγει τον πάμφθηνο MOS 6502 για τον Apple του. Δύο στους τρεις προσωπικούς υπολογιστές της «Αγίας Τριάδας» του 1977, δηλαδή οι Apple II και Commodore PET βασίζονται στον επεξεργαστή της MOS. Ο τρίτος, ο Tandy TRS-80, στον βασικότερο 8μπιτο ανταγωνιστή, τον Zilog Z80. Η συντριπτική πλειονότητα των μικροϋπολογιστών και οικιακών υπολογιστών που θα κυκλοφορήσουν ως τα μέσα της δεκαετίας του ’80 θα βασίζονται στους δύο αυτούς 8μπιτους επεξεργαστές.

MOS TECHNOLOGY 6502

Αριθμός τρανζίστορ: 3.500
Λιθογραφία: 8μm (NMOS)
Δίαυλος: 8bit (data), 16bit (address)
Διευθυνσιοδότηση Μνήμης: 64 ΚΒ
Τάση λειτουργίας (Vcore): 5 Volt
Τύπος συσκευασίας: 40-pin DIP
Χρονισμός: 1-2 MHz
Καταχωρητές: 4 των 8 bit
Μικροεντολές: 56

Δείτε επίσης…

Αναλυτικός οδηγός οικογένειας MCS6500 (pdf)